သဘာ၀ ကပ္ေဘးမ်ားကို ရွာၾကံဖန္တီးေနၾကသည္
၀ီလီယံ ဘြတ္ | ဧၿပီ ၆၊ ၂၀၀၈

ျမန္မာႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနၾကသူမ်ားက အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ား က်ဴးလြန္ခဲ့ၾကသည့္ သဘာ၀ ၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ အမွားမ်ားကို နားေထာင္၍ နည္းနည္းမွ် သခၤန္းစာယူဟန္ မရွိပါ။

ကမၻာတ၀ွမ္းလံုးက ျမန္မာစစ္အစိုး၏ စဥ္ဆက္မျပတ္ က်င့္သံုးလာသည့္ ရက္စက္ဖိႏွိပ္ေသာ မူ၀ါဒမ်ားအေပၚ ခ်င့္ခ်ိန္ ေျပာဆိုေနၾကစဥ္ တၿပိဳင္နက္တည္း၌ ႏိုင္ငံႏွင့္အ၀ွမ္းတြင္ အျခားေသာ အက်ပ္အတည္း ျပႆနာ တခုကလည္း ေပၚထြက္ လာခဲ့ျပန္သည္။

တစစ ယိုယြင္းလာေနေသာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ အေျခအေနမ်ားေၾကာင့္ သန္း ၅၀ သို႔မဟုတ္ ထိုထက္ မကရွိသည့္ တိုင္းျပည္၏ ျပည္သူအမ်ားစု၏ လူမႈဘ၀လံုျခံဳေရးႏွင့္ က်န္းမာေရးကိစၥမ်ားအတြက္ အႏၱရာယ္ ရိွလာေနသည္။

ေရထု ညစ္ညမ္းမႈ၊ သစ္ေတာမ်ား ခုတ္လွဲမႈေၾကာင့္ ေျမယာပ်က္စီးရမႈမ်ားႏွင့္ အဆင္ျခင္မဲ့ ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ ေနသည့္ အေျခခံအေဆာက္အဦ ဖြံ႔ၿဖိဳးေရး စီမံခ်က္မ်ားေၾကာင့္ ေထာင္ေသာင္းခ်ီေသာ ျပည္သူမ်ားကို သူတို႔ ၏ အိုးအိမ္မ်ားကို စြန္႔ခြါေျပာင္းေရႊ႔ေစခဲ့ရၿပီး၊ အျခားျပည္သူမ်ားစြာကိုလည္း အႏၱရာယ္ရွိေစသည့္ အေျခ အေနသို႔ တြန္းပို႔ခဲ့သည္ဟု သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ထိန္းသိမ္းေရးသမားမ်ားက ဆိုၾကပါသည္။

၀ိသမေလာဘသားမ်ား၏ အက်ဳိးအျမတ္သာၾကည့္၍ ဥပေဒမဲ့ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ေျမဆီၾသဇာေကာင္း မြန္ေသာ စိုက္ပ်ိဳးေျမမ်ား ပ်က္စီးရျခင္း၊ ေသာက္သံုးေရမ်ား အဆိပ္သင့္ရျခင္း၊ ငါးသတၱ၀ါမ်ား ျပဳန္းတီးကုန္ရ ျခင္းတို႔ ျဖစ္ခဲ့ရပါသည္။ ျပည္သူသန္းေပါင္းမ်ားစြာက ေန႔စဥ္ အစားအစာအတြက္ ဤသဘာ၀အရင္းအျမစ္ မ်ားေပၚတြင္ အမွီသဟဲျပဳေနၾကရပါသည္။

ဤႏွစ္မ်ားအတြင္း စစ္တပ္ႏွင့္ အက်ဳိးတူ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းရွင္မ်ား၏ အလံုးစံု သိမ္းက်ဳံးလုယူ ဖ်က္ဆီးေနမႈ မ်ားအျပင္၊ သင့္ေလ်ာ္ေသာ နည္းပညာဆိုင္ရာ အကဲျဖတ္ေလ့လာစံုစမ္းမႈမ်ား မရွိဘဲ ေဆာင္ရြက္ေနၾကသည့္ စီမံခ်က္အသစ္မ်ား ေၾကာင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ ကပ္ဆိုက္မႈတခု ျဖစ္ေပၚလာႏိုင္ေၾကာင္း၊ ဤသို႔ အေျခအေနဆိုက္ေရာက္ေစရန္ တြန္းအားေပးေနေၾကာင္း ႏိုင္ငံတကာ အန္ဂ်ီအိုအမ်ား အျပားက သတိေပးထားၿပီး ျဖစ္သည္။

"စစ္အစိုးရ၏ ဘ႑ာေငြ ရွာေရးမူ၀ါဒမ်ားသည္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာႏွင့္ က်န္းမာေရးဆိုင္ရာကိစၥ မ်ားတြင္ အႀကီးအက်ယ္ ပ်က္ဆီးမႈ၊ အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစမႈကိုသာ ရလဒ္ျဖစ္ေပၚေစသည္" ဟု အေရွ႕ေတာင္ အာရွႏုိင္ငံမ်ားအသင္းရွိ ပါ၀င္ေသာ ႏုိင္ငံမ်ားအတြင္း လူ႔အခြင့္အေရး ကိစၥရပ္မ်ားအတြက္ လႈံ႔ေဆာ္ေဆာင္ ရြက္ေနေသာ ဘန္ေကာက္အေျခစိုက္ အန္ဂ်ီအိုတခုျဖစ္သည့္ စင္ၿပိဳင္ အာဆီယံအဖြဲ႔ (Altsean) က သူ၏ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာရွိ အစီရင္ခံစာတြင္ ေဖာ္ျပထားပါသည္။

သစ္ေတာျပဳန္းတီးမႈသည္ အထူးသျဖင့္ ထိခိုက္ပ်က္စီးလြယ္ေသာ ေဂဟေဗဒစနစ္တည္ရွိေနသည့္ ႏိုင္ငံမ်ဳိး ႏွင့္ သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ အကာအကြယ္ေပးေရး ဥပေဒမ်ားကို စည္းၾကပ္မႈေလ်ာ့လ်ဲေသာ ႏိုင္ငံတခုတြင္ ပို၍ ျပႆနာ ျဖစ္ေစႏိုင္ ပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ သစ္ေတာမ်ားသည္ ေရရွည္ကို မၾကည့္ဘဲ ထုတ္လုပ္ေနမႈေၾကာင့္ လွ်င္ျမန္စြာ ဆုတ္ယုတ္ ေပ်ာက္ကြယ္ေနၿပီ ျဖစ္ပါသည္။ ဤသစ္ထုတ္လုပ္ငန္းမ်ားသည္ တရုတ္ႏုိင္ငံ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္လာေနေသာ စက္မႈလုပ္ငန္း၏ လိုအပ္ခ်က္မ်ား အတြက္ ျဖည့္ဆည္းေပးေနရၿပီး၊ လွ်ပ္စစ္မီးမရိွေသာ ေဒသခံျပည္သူမ်ားက ေလာင္စာအတြက္ သစ္ေတာမ်ားကို အသံုးျပဳ ေနရျခင္းတို႔ေၾကာင့္ ျဖစ္သည္။

စင္ၿပိဳင္ အာဆီယံအဖြဲ႔ (Altsean) က ခန္႔မွန္းေျပာဆိုရာတြင္ ၁၉၄၈ ခုႏွစ္က ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ၇၀% ကို သစ္ ေတာမ်ားဖံုးလႊမ္း ခဲ့ေသာ္လည္း၊ ယခုအခါ ႏိုင္ငံ၏ ဧရိယာ ၃၀% တြင္သာ သစ္ေတာမ်ား ရွိေတာ့သည္ဟု ဆိုပါသည္။

"ဆင္းရဲမြဲေတြမႈ၊ အခြန္ႏႈန္းထား ႀကီးျမင့္မႈႏွင့္ အစိုးရ၏ ေျပာင္းေရႊ႔ ေနရခ်ထားေရးအစီအစဥ္မ်ားေၾကာင့္ ႏိုင္ငံသားမ်ားအဖို႔ ၎တို႔၏ လက္ငင္း အသက္ရွင္ရပ္တည္ေရးကိစၥမ်ားကို ေျဖရွင္းရန္အတြက္ သစ္ပင္မ်ား ကို ပို၍သာခုတ္လဲွရျခင္း၊ ေျမရွင္း လင္းခုတ္ထြင္ရျခင္းျဖင့္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ ပိုမိုပ်က္စီးေစသည့္ အေၾကာင္းဖိအားမ်ား ျဖစ္လာေစပါသည္။" ဟု Altsean အဖြဲ႔က ဆိုသည္။

သဘာ၀ ဓါတ္ေငြ႔ေပါႂကြယ္၀ေသာ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္မႈ၏ သံုးပံုႏွစ္ပံုနီးပါးကို ထင္းမီးေလာင္ စာသံုး၍ အားထားေနရျခင္းသည္ မယံုၾကည္ႏိုင္စရာ ျဖစ္သည္။

"သစ္ေတာျပဳန္းတီးျခင္းေၾကာင့္ ေျမဆီလႊာ ခမ္းေျခာက္ျခင္း၊ ျမစ္ေခ်ာင္းမ်ား ႏုန္းတင္ျခင္း၊ ျမစ္ေရလွ်ံျခင္း၊ အခ်ဳိ႔ေဒသမ်ား တြင္ ဆိုးဆိုး၀ါး၀ါး ေရရွားပါးျခင္း၊ သက္ရိွဇီ၀ကြဲျပားမႈမ်ား သိသိသာသာ က်ဆင္းလာေစျခင္း စသည့္တို႔ကို ျဖစ္ေပၚေစ သည္" ဟု Altsean အစီရင္ခံစာက ေဖာ္ျပထားပါသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ယခုအခါတြင္ ဆင္းရဲမြဲေတမႈေၾကာင့္ အဖ်ားအနာ၊ ေရာဂါထူေျပာေနၿပီးျဖစ္ေသာ ျမန္မာလူထု အတြက္၊ အဖ်က္အာဏိသင္ရွိသည့္ ဖြံ႔ၿဖိဳးတိုးတက္ေရးစီမံကိန္းမ်ားက ဆင့္ကဲဖိစီးလာၿပီျဖစ္ရာ အႀကီးမားဆံုး ေသာ ၿခိမ္းေျခာက္မႈကို ရင္ဆိုင္ေနၾကရၿပီ ျဖစ္သည္။

ထိုင္းႏိုင္ငံႏွင့္ တရုတ္ႏုိင္ငံသို႔တင္ပို႔ရန္ လွ်ပ္စစ္ဓါတ္အား ထုတ္လုပ္ေပးရန္အတြက္ ဧရာ၀တီ ႏွင့္ သံလြင္ျမစ္ မ်ားေပၚတြင္ ေရကာတာမ်ား တည္ေဆာက္ရန္ လ်ာထားရာ၊ ဤသို႔တည္ေဆာက္မႈမ်ားေၾကာင့္ ျမစ္ေအာက္ ပိုင္းရိွ ျပည္သူမ်ားအတြက္ ေသာက္သံုးေရႏွင့္ သားငါးမ်ားကို ထိခိုက္ပ်က္ဆီးေစေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ ထိုမွ် သာမက ျမစ္အထက္ပိုင္းရိွ ျဖစ္သလို လုပ္ေဆာင္ေနၾကေသာ ေရႊမိုင္းမ်ားမွ ထြက္လာသည့္ ျပဒါးဓါတ္ (မာ က်ဴရီ) ႏွင့္ အျခား အဆိပ္သင့္မႈ၊ ေရထုညစ္ညမ္းမႈ မ်ားလည္း အႏၱရာယ္ျဖစ္ေစႏိုင္သည့္ အေျခအေနအထိ ျမင့္တက္လာေစႏိုင္သည္။

ဆည္တည္ေဆာက္ျခင္းေၾကာင့္ ျမစ္ေရက ေႏွးေကြးစြာ စီးဆင္းလာသည့္အခါ အဆိပ္ဓါတ္မ်ားကို ေပ်ာ္၀င္ ေဖ်ာ္ခ်ပစ္မည့္ အစား၊ ေရထဲတြင္ အလွ်င္အျမန္ ပို၍ အနည္က်စုျပံဳလာေစႏိုင္ပါသည္။

ကခ်င္ျပည္နယ္အတြင္း စီဆင္းေနေသာ ဧရာ၀တီျမစ္၏ ျမစ္လက္တက္မ်ားတေလွ်ာက္တြင္ စစ္တပ္ပိုင္၊ သို႔မဟုတ္ စစ္တပ္မွ ခြင့္ျပဳထားသည့္ ေရႊမိုင္းမ်ားသည္ ေရႊရွာရာတြင္ ျပဒါး (မာက်ဴရီ) ကိုသာ အသံုးျပဳေနရံု မွ်မက၊ ဆိုင္ယာႏိုဒ္ႏွင့္ အျခားေသာ အဆိပ္သင့္ေစသည့္ ဓါတုပစၥည္းမ်ားကိုပါ ေရႊခြဲထုတ္ရန္အတြက္ အသံုး ျပဳေနၾကသည္ဟု ေရရွည္တည္တံ့ သည့္ စီးပြားေရးစနစ္မ်ဳိးျဖစ္ေစရန္ လႈံ႔ေဆာ္တိုက္တြန္းေနေသာ ကခ်င္ ဖြံ႔ၿဖိဳး တိုးတက္ေရးကြန္ယက္အဖြဲ႔က သတိေပး ေဖာ္ျပခဲ့ပါသည္။

ထို႔အတူ ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခစိုက္ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆိုင္ရာ အန္ဂ်ီအိုတခုျဖစ္ေသာ သံလြင္ေစာင့္ၾကည့္ေရး အဖြဲ႔ကလည္း၊ တာဆန္းအရပ္တြင္ တည္ေဆာက္ေနသည့္ ဧရာမဆည္စီမံကိန္းေၾကာင့္ သံလြင္ျမစ္ေၾကာင္း တေလွ်ာက္ ေနထိုင္ေနၾက ေသာ လူထုသံုးသိန္းေက်ာ္၏ ဘ၀ရွင္သန္ရပ္တည္မႈမ်ား ထိခိုက္နစ္နာဖြယ္ရွိေန သည္ဟု ခန္႔မွန္းထားပါသည္။ လူအမ်ား အေနျဖင့္ အတင္းအဓမၼေျပာင္းေရႊ႔ခံရမည္ျဖစ္ၿပီး၊ ေဂဟေဗဒဆုိင္ရာ ဖိစီးမႈမ်ားလည္း ထပ္ေလာင္းျဖစ္ေစႏုိင္ပါသည္။

" ဆည္မ်ားတည္ေဆာက္ျခင္းေၾကာင့္ ျမစ္ေရစီးဆင္းမႈကို ေႏွးေကြးေစသည္။ ထို႔ေၾကာင့္ ေရေနသတၱ၀ါမ်ား ခိုလႈံရန္ အသိုက္မ်ားႏွင့္ စားက်က္မ်ား နည္းပါးလာျခင္း ျဖစ္ေစကာ၊ ျမစ္ေအာက္ပိုင္းရွိ ေရေနသတၱ၀ါမ်ား၏ အသက္ရွင္ ရပ္တည္ ေရးအေပၚ ပိုမို၍ ဖိစီးမႈ ျဖစ္လာေစသည္။ ဆည္မ်ားက ၀န္းက်င္ေဂဟစနစ္ (ecology) တြင္ ႀကီးမားေသာ အေျပာင္းအလဲ မ်ား ျဖစ္ေပၚလာေစႏုိင္ၿပီး၊ ျမစ္မ်ားႏွင့္ ၎၏ ျမစ္လက္တက္မ်ားအတြင္း ေရ၏ အရည္အေသြးကိုလည္း ေျပာင္းလဲေစႏုိင္ သည္" ဟု သံလြင္ေစာင့္ၾကည့္ေရးအဖြဲ႔၏ အစီရင္ခံစာတခုက ေဖာ္ျပပါသည္။ "ထို႔အျပင္ ဆည္မ်ားသည္ ကမ္းရိုးတမ္းေဒသ ရွိ ၀န္းက်င္ေဂဟစနစ္အေပၚတြင္ ႀကီးမားေသာ သက္ေရာက္မႈမ်ား ရိွႏိုင္သည္။" ဟု ဆိုသည္။

တာဆန္းဆည္သည္ အေရွ႔ေတာင္အာရွေဒသတြင္ အႀကီးမားဆံုးေသာ ေရအားလွ်ပ္စစ္ ထုတ္လုပ္ေရး စီမံ ကိန္းတခု ျဖစ္လာလိမ့္မည္ျဖစ္ၿပီး၊ စီမံကိန္းေရးဆြဲေနသူမ်ားက ၎ဓါတ္အားထုတ္လုပ္ေရးစက္ရံုမွ မီဂါ၀ပ္ ၇,၀၀၀ ထုတ္လုပ္ႏိုင္လိမ့္မည္ဟု ခန္႔မွန္းၾကသည္။

ထိုကဲ့သို႔ေသာ စြမ္းအင္ပမာဏသည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြက္ အလြန္တရာ အက်ဳိးေက်းဇူးရိွႏိုင္သည္။ လက္ရိွ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ခ်ဳိ႔ခ်ဳိ႔ငဲ့ငဲ့ အသံုးျပဳေနေသာ စြမ္းအင္ထုတ္လုပ္မႈထက္ ငါးဆမွ် ပိုမ်ား၍ ထုတ္လုပ္ႏိုင္မည္ ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း ထြက္ရွိ လာသည့္ လွ်ပ္စစ္စြမ္းအင္အမ်ားစုကို ထုိင္းႏုိင္ငံသို႔ နယ္စက္ျဖတ္ေက်ာ္၍ တင္ပို႔မည္ျဖစ္ၿပီး၊ ထိုင္းႏိုင္ငံ၏ စီးပြားေရးတိုး တက္မႈအတြက္သာ ျဖစ္ေစပါလိမ့္မည္။

တရုတ္ႏွင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံမွ ရင္းႏွီးျမႇဳပ္ႏွံ တည္ေဆာက္သူမ်ားပါ၀င္ေသာ အေမရိကန္ေဒၚလာ ၆ ဘီလီယံတန္ဖိုးရွိ ၎စီမံကိန္း သည္ ျမန္မာႏိုင္ငံအတြင္း သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ မည္မွ်ထိခိုက္နစ္နာရမည္ကို စိုးစဥ္းမွ် စဥ္းစား တြက္ခ်က္ေနရန္ မလိုဘဲ ေရွ႔တုိးလုပ္ေဆာင္ေနၾကၿပီ ျဖစ္သည္။ ျဖစ္ႏုိင္ေခ် ပဏာမ ခန္႔မွန္းတြက္ခ်က္ေလ့ လာမႈမ်ားကိုလည္း မဆိုသေလာက္သာ ေဆာင္ရြက္ခဲ့ၾကသည္ဟု ေ၀ဖန္သူမ်ားက ဆိုပါသည္။

အမိကမၻာေျမသည္ ေဒါသူပုန္ထလာပါက မည္ကဲ့သို႔ တန္ျပန္ဒဏ္ခတ္တတ္သည္ကို တရုတ္ႏိုင္ငံက ေတြ႔ၾကံဳ သင္ခန္းစာ ရၿပီးသား ျဖစ္သည္။

တရုတ္ႏုိင္ငံ၏ မဟာယန္ဆီျမစ္ေပၚတြင္ တည္ေဆာက္ထားေသာ Three Gorges သည္ ကမၻာ့အႀကီးဆံုး ေရအားလွ်ပ္စစ္ ဓါတ္အား ထုတ္လုပ္ေရး ဆည္ျဖစ္သည္။ ဤစီမံကိန္းေၾကာင့္ ႀကိဳတင္ေမွ်ာ္လင့္မထားေသာ ေျမဆီလႊာတိုက္စားျခင္း၊ ျမစ္ေရျပင္ နိမ့္က်လာျခင္းမ်ား ၾကံဳၾကရသည့္ အျပင္၊ အဆိုးရြားဆံုးအျဖစ္ ဧရာမေရေလွာင္ဆည္ႀကီးအတြင္းရွိ ေရမ်ားတြင္ ေအာက္ဆီဂ်င္သိုေလွာင္ထားမႈ နည္း ပါးလာျခင္းေၾကာင့္ ေရေမွာ္၊ ေရညိႇပင္မ်ား ရွင္သန္မႈ ထိခိုက္လာျခင္း ျဖစ္သည္။

" ဒီမယ္၊ ခင္ဗ်ားရဲ႕ အိမ္နားမွာ ဧရာမေရကာတာႀကီးတခု က်ေနာ္တို႔ ေဆာက္ပါေတာ့မယ္။ အဲဒါေၾကာင့္ ခင္ဗ်ား ေရႊ႔ေပးရ ပါမယ္" ဟု ယေန႔တရုတ္ႏိုင္ငံတြင္ တစံုတဦးက ေျပာလာခဲ့ပါက လူထုမေက်နပ္ ကန္႔ကြက္ မႈမ်ားႏွင့္ ရင္ဆိုင္ရေတာ့မည္ျဖစ္ သည္ဟု ေဟာင္ေကာင္ရိွ စြမ္းအင္လုပ္ငန္း အၾကံေပးႏွင့္ တရုတ္ႏိုင္ငံေရး ရာ ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေနသူ ဂ်က္ဖ္ မိဒ္ (Jeff Mead) က ေျပာခဲ့သည္။

" Three Gorges ကေနၿပီး ခန္႔မွန္းထားသေလာက္ အင္အားကို ဘယ္အခါမွ် ထုတ္ ယူ ရႏိုင္မွာ မဟုတ္ဘူး။ ဘာျဖစ္လို႔လဲ ဆိုေတာ့ ဘယ္သူတဦးကမွ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္က ဘယ္လိုတုံ႔ျပန္ လာမယ္ဆိုတာ ႀကိဳတင္ထည့္သြင္း တြက္ခ်က္ထားတာ မရွိၾကဘူး" ဟု မိဒ္က ဧရာ၀တီသို႔ ေျပာခဲ့သည္။ "ႏုနယ္ ပ်က္ဆီးလြယ္တဲ့ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္အေျခအေန အေပၚမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံရဲ႔ ျမစ္တစင္းေပၚမွာ ၇,၀၀၀ မီဂါ၀ပ္ ထုတ္ႏိုင္တဲ့ ဆည္တခုတည္ေဆာက္တာဟာ ျပည္သူအမ်ားစုအတြက္ အလြန္ဆိုး၀ါးတဲ့ ျပႆနာေတြကို ထပ္မံၾကံဳေတြ႔ေစမွာပါ" သူက ဆိုသည္။

ခရစ္ယာန္ အေထာက္အပံ့ေပးေရး အန္ဂ်ီအို (Christian Aid) ကလည္း မၾကားေသးမီက အလားတူ ေဖာ္ျပ ခ်က္မ်ဳိးကို အစီရင္ခံစာတခုတြင္ ေဖာ္ျပ၍ ထပ္ေလာင္း သတိေပးခဲ့ေသးသည္။ " ျမန္မာ စစ္အစိုးရ၏ ဖြံ႔ၿဖိဳး ေရး စီမံကိန္းမ်ားေၾကာင့္ ေပၚေပါက္ေနရေသာ သဘာ၀ပတ္၀န္းက်င္ဆုိင္ရာ ပ်က္စီးမႈမ်ားသည္ ေက်းလက္ လူထုအၾကား အေျခမဲ့ေရႊ႔ေျပာင္းရမႈကို ပို၍ ျဖစ္ေပၚေစႏိုင္သည္" ဟု သတိေပးထားခဲ့သည္။

တာ၀န္ခံမႈရွိသည့္ စနစ္ ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္ေသာ အစိုးရတရပ္သို႔ ေျပာင္းလဲႏိုင္မႈ မရွိေသးမျခင္း သဘာ၀ ပတ္၀န္းက်င္ ေဘးအႏၱရာယ္မ်ား ျဖစ္ေပၚလာမည့္အေရးကို ရပ္တန္႔သြားႏုိင္ေအာင္ စြမ္းေဆာင္ႏိုင္မည့္ အလားအလား အလြန္နည္း ေနပါေသးသည္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေစာင့္ၾကည့္ေလ့လာေရးစာေစာင္ (Burma Economic Watch) အယ္ဒီတာႏွင့္ ၾသစေတး လ်ႏိုင္ငံ မတ္ကြိဳင္းယား တကၠသိုလ္ (Macquarie University) မွ ပါေမာကၡတဦးျဖစ္သူ ေရွာင္တာနဲ (Sean Turnell) က " စစ္တပ္မွ အုပ္ခ်ဳပ္မႈေနေသာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ အဓိပၸါယ္ျပည့္၀ေသာ စီးပြားေရးျပဳျပင္ေျပာင္း လဲမႈမ်ား မရိွဟု ဆိုႏိုင္သည္။ ႏိုင္ငံေတာ္ က က႑တိုင္းကို လႊမ္းမိုးခ်ယ္လွယ္ထားၿပီး၊ တိုင္းျပည္၏ အေရးႀကီး ေသာက႑တိုင္း၌ စီးပြားေရးလုပ္ငန္းမ်ားအားလံုးကို လက္၀ါးႀကီးအုပ္ ကုမၸဏီပိုင္ရွင္ လူနည္းစုႏွင့္ ဆက္ လက္ မင္းမူေနဆဲျဖစ္သည္။" ဟု ဆိုပါသည္။

WILLIAM BOOT ေရးသားသည့္ A Natural Disaster in the Making ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေဖာ္ျပပါသည္။ [Top]