ဖြဲ႔စည္းပုံအေျခခံဥပေဒ၏ ပေဟဠိ
ေက်ာ္စြာမိုး | ဧၿပီ ၁၁၊ ၂၀၀၈

ႏိုင္ငံေရးသံုးသပ္သူမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူမ်ားက စစ္အစိုးရ၏ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းအေပၚ မည္သို႔တုံ႔ျပန္ ရမည္ကို ေဆြးေႏြးျငင္းခုန္ေနၾကစဥ္ အခ်ဳိ႔ကမူ ထိုဥပေဒသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား၏အာဏာ အေျခခိုင္တည္ၿမဲေစေရးအတြက္ ျဖစ္ေစမည္ေလာ၊ သို႔မဟုတ္ လူထုအုံႂကြမႈတခုကို လႈံ႔ေဆာ္လာေစမည္ေလာဟု ေစာေၾကာ ေမးခြန္းထုတ္ေနၾကေလသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနသူ စစ္ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားအတြက္မူ ၎ဖြဲ႔စည္းပံုသည္ သူတို႔ေတာင့္တေနသည့္ ပန္းတိုင္ျဖစ္ေသာ ျမန္မာ့ႏိုင္ငံေရးတြင္ စစ္တပ္၏ ထာ၀ရ လႊမ္းမိုးခ်ဳပ္ကိုင္မႈသို႔ ေျခတလွမ္းစာ နီးကပ္လာျခင္း ျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ လူအမ်ားစု အတြက္မူကား ၎ဖြဲ႔စည္းပံုသည္ အေျဖရွာမရႏိုင္ေသာ ပေဟဠိပုစၦာ တပုဒ္သဖြယ္ ျဖစ္ေနေသးသည္။

ျမန္မာစစ္အစိုးရက ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းတခု ေရးဆြဲခဲ့ၿပီး၊ ဤမူၾကမ္းကို အတည္ျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ လာမည့္ ေမလတြင္က်င္းပမည့္ ဆႏၵခံယူပြဲ၌ ျမန္မာႏိုင္ငံသား မဲဆႏၵရွင္မ်ားက ဆႏၵေပးၾကရေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။ ဤ ဖြဲ႔စည္းပံု အေပၚတြင္ ျပည္တြင္း ျပည္ပရွိ အင္အားစုမ်ားက အမ်ဳိးမ်ဳိးအဖံုဖံု တုံ႔ျပန္ေျပာဆိုမႈမ်ား ရွိေနၾကသည္။

ဆယ့္ေလးႏွစ္ၾကာ ကာလလံုးလံုး ေရးဆြဲခဲ့ေသာ ၎ဖြဲ႔စည္းပံု ဥပေဒအေပၚတြင္ လူအမ်ား သေဘာတူညီခ်က္ဟူ၍ အနည္း ငယ္မွ်သာ ရရွိခဲ့ေပလိမ့္မည္။ သို႔ျဖစ္ေသာ္လည္း အမွန္တကယ္ ဤဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳႏိုင္ေရးအတြက္ စစ္အစိုးရက ေရွ႔ဆက္တိုးမည္ဆိုပါက ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ အေထြေထြေရြး ေကာက္ပြဲမ်ား ၿပီးခ်ိန္မွစလွ်င္ ေနာက္တႀကိမ္ စစ္အစိုးရ၏ အထင္ရွားဆံုး ႏိုင္ငံေရးေရႊ႔ကြက္ ျဖစ္မည္ေလာဟု လူအခ်ဳိ႕က သံသယ၀င္ေနၾကပါသည္။ ၁၉၉၀ ျပည့္ႏွစ္ ေရြးေကာက္ပြဲကာလကလည္း မဲဆႏၵရွင္ ျပည္သူအမ်ားက  စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို အဆံုးသတ္ေစရန္အတြက္ တညီ တညြတ္တည္း အခ်က္ျပဆႏၵ ျပဳခဲ့ၾကပါေသးသည္။

ျမန္မာျပည္ရွိ အတိုက္အခံမ်ားအတြက္မူ ဤဆႏၵသည္ တဆယ့္ရွစ္ႏွစ္ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီးသည့္ အခ်ိန္တြင္ ပိုမိုျပင္းထန္လာေန သည္။ သူတို႔က ဤဆႏၵခံယူပြဲသည္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ား ထြက္ခြာရန္ အခ်ိန္တန္ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္းကို စစ္အစိုးရႏွင့္ ကမၻာသိ ေအာင္ ျပႏိုင္မည့္ အခြင့္အေရးတရပ္အျဖစ္ ရႈျမင္ေနၾကသည္။

"ဒါဟာ ဆႏၵခံယူပြဲ မဟုတ္ပါဘူး" ၈၈ မ်ိဳးဆက္ ေက်ာင္းသားေခါင္းေဆာင္ ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္က ဆိုသည္။ "ဒီပြဲက စစ္အာဏာရွင္စနစ္ကို ဆန္႔က်င္ဖို႔ မဲေပးရမယ့္ အခြင့္အေရးပါ" ဟု ေျပာသည္။

"စစ္အစိုးရက ကၽြန္ေတာ္တို႔ကို ေရြးခ်ယ္ခြင့္ ႏွစ္ခုေပးတယ္။ 'ေထာက္ခံမလား' ' ကန္႔ကြက္မလား' ေပါ့။ ဒါေပမယ့္ က်ေနာ္တို႔ တကယ္ေရြးခ်ယ္ရမွာက 'ကန္႔ကြက္မလား' 'သပိတ္ေမွာက္မလား' ဆိုတာကိုပါပဲ" သူက ထပ္ေျပာပါသည္။

ဆႏၵခံယူပြဲကို သပိတ္ေမွာက္ရန္ လႈံ႔ေဆာ္မႈမ်ားကလည္း ႀကီးထြားလာေနပါသည္။ သို႔ေသာ္ ပုန္းခိုေနေသာ တေနရာမွ ဧရာ၀တီမဂၢဇင္းသို႔ တယ္လီဖုန္းျဖင့္ ေျပာၾကားရာ၌ ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္က ကန္႔ကြက္မဲေပးျခင္းျဖင့္သာ ကိုယ္ေျပာခ်င္သည္ ကို ထင္ထင္ရွားရွား ျပသႏိုင္မည္ဟု ေျပာပါသည္။

"ျပည္သူေတြက ဖြဲ႔စည္းပံုကို ဘာထင္တယ္ဆိုတာက အေရးမႀကီးပါဘူး" ထင္ရွားေသာ ႏိုင္ငံေရးလႈပ္ရွားသူက ေျပာပါသည္။ "သူတို႔ အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္လံုးလံုး က်ိတ္မွိတ္ခံစားခဲ့ရတဲ့ ေဒါသေတြကို မဲေပးျခင္းနဲ႔ ထုတ္ေဖာ္ျပသၾကမွာပါ" သူက ဆိုပါသည္။

တပ္မေတာ္၏ အခန္းက႑

၎ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ မူၾကမ္းအတြက္ ဆႏၵခံယူပြဲက်င္းပမည္ဟု ထုတ္ျပန္ေၾကညာခဲ့ေသာ ေဖေဖာ္၀ါရီလ ၉ ရက္မွ အစျပဳကာ ဤကိစၥႏွင့္ပတ္သက္၍ ဧရာ၀တီမဂၢဇင္းက ေျပာဆိုခဲ့ရသူမ်ားထဲတြင္ အနည္းငယ္သာ မတ္လက ထုတ္ျပန္ခဲ့ သည့္ ဖြဲ႔စည္းပံုတြင္ ပါ၀င္ေသာ အေၾကာင္းအရာမ်ားကို စိတ္၀င္စားဟန္ ျပပါသည္။ ဖြဲ႔စည္းပံုတြင္ ျပည္သူတို႔၏ ေဆြးေႏြး ပါ၀င္ႏိုင္ခြင့္ ကင္းမဲ့ေနခ်ိန္တြင္ ျပည္ပေရာက္ေနသူမ်ားႏွင့္ အတိုက္အခံမ်ားၾကားရွိ ေဆြးေႏြးမႈအမ်ားစုသည္ ဤဆႏၵခံယူ ပြဲကို စစ္အစိုးရကိုဆန္႔က်င္ေရး လႈပ္ရွားမႈတခုအျဖစ္ ကူးေျပာင္းႏိုင္ေရးအတြက္ နည္းလမ္းမ်ားကို အာရုံထားလ်က္ ရွိပါသည္။

ဤဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ (မူၾကမ္း) သည္ အမ်ိဳးသားညီလာခံ တရား၀င္ မၿပီးဆံုးမီ ၂၀၀၇ ခုႏွစ္ ၾသဂုတ္လက ျပန္ၾကားေရး ၀န္ႀကီးဌာနက ထုတ္ေ၀ခဲ့ေသာ "အေျခခံမူမ်ား"ႏွင့္ အေျခခံအားျဖင့္ မကြဲျပားလွပါ။

ဖြဲ႔စည္းပံု (မူၾကမ္း) တြင္ စစ္တပ္၏ အာဏာမ်ားအေၾကာင္းကို အေသးစိတ္ အခန္းတခုဖြင့္၍ ထည့္သြင္းေဖာ္ျပထားပါသည္။ "တပ္မေတာ္" ဟု အမည္ေပးထားေသာ ထိုအခန္းသည္ ျမန္မာ့ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒ သမိုင္းတြင္ အသစ္ျဖစ္သည့္ အခန္း တခုျဖစ္ၿပီး အခန္း (၁) ရွိ "ႏိုင္ငံေတာ္အေျခခံမူမ်ား" ဟူသည့္ေအာက္တြင္ "ႏိုင္ငံေတာ္၏ အမ်ဳိးသားႏိုင္ငံေရး ဦးေဆာင္မႈ အခန္းက႑တြင္ တပ္မေတာ္က ပါ၀င္ထမ္းေဆာင္ႏိုင္ေရးကို အစဥ္တစိုက္ ဦးတည္သည္"ဟု စစ္တပ္၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ကို အတိအလင္း ထည့္သြင္း ျပဌာန္းထားပါသည္။

အတိအက်ဆိုရလွ်င္ "ျပည္သူ႔လႊတ္ေတာ္" ဟုေခၚဆိုသည့္ ေအာက္လႊတ္ေတာ္တြင္ ကိုယ္စားလွယ္ ၄၄၀ ဦးအနက္  စစ္တပ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၁၁၀ ဦး၊ "ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္" ဟု ေခၚဆိုသည့္ အထက္လႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္ ၂၂၄ ဦးတြင္၊ စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္ ၅၆ ဦးကို ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ဆိုသူက စိတ္ႀကိဳက္ ေရြးခ်ယ္ထားသည့္ စစ္တပ္အရာရွိမ်ားျဖင့္ ခန္႔အပ္တာ၀န္ေပးမည္ ျဖစ္သည္။

တပ္မေတာ္ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္၏ အခြင့္အာဏာမ်ားသည္လည္း သမၼတႏွင့္ ဒုတိယသမၼတ ႏွစ္ဦး ေရြးခ်ယ္ တင္ေျမႇာက္ သည့္ ကိစၥမ်ားအထိ ၾသဇာသက္ေရာက္ေနပါသည္။ ထိုေနရာမ်ားအတြက္ ကိုယ္စားလွယ္ေလာင္း မ်ားကို ျပည္သူ႔လႊတ္ ေတာ္၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္ႏွင့္ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္က ခန္႔အပ္ထားေသာ တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ား၏ ေကာ္မတီမွ ေရြးခ်ယ္ေသာ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားျဖင့္ ေရြးခ်ယ္တင္ေျမႇာက္မည္ ျဖစ္ပါသည္။ ထိုသို႔ ေရြးခ်ယ္ရာတြင္ စစ္တပ္က ျပည္သူ႔ လႊတ္ေတာ္တြင္ေရာ၊ အမ်ိဳးသားလႊတ္ေတာ္တြင္ပါ သိသိသာသာ လႊမ္းမိုးမႈ ရရွိၿပီး ျဖစ္သည့္အေလ်ာက္ အစိုးရအဖြဲ႔၏ ထိုရာထူးႀကီး ႏွစ္ေနရာတြင္ အနည္းဆံုးတေနရာ ရရွိရန္ ေသခ်ာေနပါ သည္။ အထူးသျဖင့္ သမၼတေနရာကိုပင္ စစ္တပ္က တဦးဦးက ရယူႏိုင္ရန္ အေသအခ်ာ စီမံထားသကဲ့သို႔ ရွိေနပါ သည္။ ထိုမွ်မက ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ကိုလည္း ဒု-သမၼတႏွင့္ အဆင့္အတန္းတူသည္ဟု သတ္မွတ္ထားပါေသး သည္။

ထိုသို႔ အစီအမံမ်ားျဖင့္ စစ္တပ္က အစိုးရအေပၚ သိသိသာသာ အာဏာလႊမ္းမိုးထားရန္ ၾကံရြယ္ေနခ်ိန္တြင္ ထို လႊမ္းမိုးမႈ သည္ မည္သည့္လမ္းေၾကာင္း ႏွစ္ခုစလံုးမွျဖစ္ေစ လြတ္ထြက္္မသြားေစရန္လည္း အာမခံခ်က္မ်ား လုပ္ ထားပါေသးသည္။ လႊတ္ေတာ္သည္ စစ္အသံုးစရိတ္အပါအ၀င္ စစ္တပ္၏ အေရးအရာမ်ားကို ၀င္ေရာက္ စြက္ ဖက္ ေဆြးေႏြးပုိင္ခြင့္ ရွိမည္ မဟုတ္ပါ။ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒအသစ္တြင္ "တပ္မေတာ္သည္ တပ္ပိုင္းဆိုင္ရာ ကိစၥအားလံုးကို လြတ္လပ္စြာ စီမံခန္႔ခြဲ စီရင္ေဆာင္ရြက္ပိုင္ခြင့္ ရွိ သည္" ဟု ေဖာ္ျပထားပါသည္။

ေဆြးေႏြးတိုင္ပင္ လမ္းမျမင္

ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒကို ေ၀ဖန္ေနၾကသူမ်ားက ၎ဥပေဒသည္ စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို တရား၀င္မႈရေအာင္ ျပဳထားျခင္း သာျဖစ္သည္ဟု ေျပာဆုိေနၾကခ်ိန္တြင္၊ ဤဖြဲ႔စည္းပံု၌ လႊတ္ေတာ္ကို အဆိပ္မရွိသည့္ ဟန္ျပအဖြဲ႔ အစည္း ျဖစ္ေအာင္ ၎၏ အဆင့္အတန္းကို ေလ်ာ့ခ်ထားပါသည္။ ဤလႊတ္ေတာ္ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားသည္လည္း ၎ဖြဲ႔စည္းပံုေရးဆြဲခဲ့ၾကသည့္ စစ္အစိုးရ စိတ္ႀကိဳက္ေရြးခ်ယ္ထားေသာ အမ်ဳိးသားညီလာခံ ကိုယ္စားလွယ္မ်ားထက္ အာဏာပို၍မရွိႏိုင္ဟု ဆိုၾကပါသည္။

"လႊတ္ေတာ္က ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ တင္သြင္းသမွ်ကို အတည္ျပဳေပးရတဲ့ ရာဘာတံဆိပ္တံုးပဲ ျဖစ္လာမယ္။" အေမရိကန္ ႏိုင္ငံ ၀ါရွင္တန္ ဒီစီ အေျခစိုက္ ျမန္မာျပည္အေရး အေမရိကန္ႏိုင္ငံသားမ်ား လႈပ္ရွားမႈအဖြဲ႔ (US Campaign for Burma) မွ အမႈေဆာင္ ဒါရိုက္တာ ဦးေအာင္ဒင္က ေျပာပါသည္။ သူက "ျပတ္ျပတ္သားသား ကန္႔ကြက္ၾကပါစို႔။ နအဖ ဥပေဒနဲ႔ ေရြးေကာက္ပြဲကို လက္မခံ" ဟူသည့္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား ဆန္႔က်င္ၾကရန္ တပ္လွန္႔ထားေသာ အိပ္ဖြင့္ေပးစာတြင္ ဤသို႔ ေျပာဆိုခဲ့ျခင္း ျဖစ္ပါသည္။

အခ်ဳိ႔ကလည္း အုပ္ခ်ဳပ္သူဗိုလ္ခ်ဳပ္ႀကီးမ်ားကို သူတို႔လိုလားသည့္ အာဏာကို လိုက္ေလ်ာေပးလိုက္ျခင္းျဖင့္ ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကို ရဲရဲတင္းတင္း ဆက္လက္က်ဳးလြန္ေစလိမ့္မည္ဟုလည္း ဆိုၾကပါသည္။

" အခုေလာေလာဆယ္ေတာ့ သူတို႔က ဘာတရား၀င္အာဏာမွ မရွိဘဲ တိုင္းျပည္ကို အုပ္ခ်ဳပ္ေနတာေလ။ ဒါ ေတာင္မွ ျပည္သူေတြနဲ႕ ဘာသာေရးေခါင္းေဆာင္ေတြကို ရက္ရက္စက္စက္ ဆက္ဆံၾကေသးတာ။"  ျမန္မာ ႏိုင္ငံလံုးဆိုင္ရာ သံဃာ့ တပ္ေပါင္းစု ေခါင္းေဆာင္ အရွင္ပညာေဇာတက ေျပာပါသည္။ " ဖြဲစည္းပံုကိုသာ တရား ၀င္ အတည္ျပဳလိုက္ရင္ေတာ့ ပိုဆိုးေတာ့မွာပဲ" သူက ႁမြက္ၾကားပါသည္။

သို႔ရာတြင္ အခ်ဳိ႔က ေနာက္ထပ္ေရြးခ်ယ္စရာ နည္းလမ္းမရွိဟု ျမင္ၾကသည္။ ဤဖြဲ႔စည္းပံုကို လက္ခံၿပီး အနာဂတ္ ဒီမိုကေရစီ အေျပာင္းအလဲအတြက္ အေျခခံအျဖစ္ အသံုးခ်ျခင္းက ပိုေကာင္းလိမ့္မည္ဟု သူတို႔က ျငင္းခ်က္ထုတ္ ၾကသည္။ ဤသို႔ ေျပာဆိုေနသူမ်ားတြင္ စစ္အစိုးရအလိုက်ေျပာဆိုေနသူမ်ားပါသလို၊ လက္ေတြ႔က်က် ရႈျမင္ခ်ဥ္းကပ္သူ အခ်ဳိ႔လည္းပါသည္။ သူတို႔က ေထာက္ျပၾကရာတြင္ စစ္အစိုးရကို အႏွစ္ႏွစ္ဆယ္လံုးလံုး ဆန္႔က်င္ ေတာ္လွန္ခဲ့ၾကေသာ္လည္း တိုးတက္မႈဟူ၍ အနည္းငယ္သာ ျပစရာရွိေနသည္ဟု သူတို႔က ေထာက္ျပေျပာဆိုၾက သည္။

ဖြဲ႔စည္းပံုကို လက္ခံေရးဖက္မွ ရပ္တည္္ေျပာဆိုသူမ်ားတြင္ က်ယ္က်ယ္ေလာင္ေလာင္ ေျပာဆိုေနသူတဦးမွာ ေဒါက္တာ ေန၀င္းေမာင္ ျဖစ္ၿပီး၊ ၂၀၀၆ခုႏွစ္တြင္ စကၤာပူႏိုင္ငံ၌ က်င္းပေသာ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ျမန္မာညီလာခံ တြင္ ဖြဲစည္းခဲ့သည့္ "တတိယအင္အားစု" ဟု ေခၚဆိုေနၾကေသာအဖြဲ႔၏ အဖြဲ႔၀င္တဦးလည္း ျဖစ္သည္။  စစ္ အစိုးရဖက္မွလည္းမဟုတ္၊ အတိုက္ အခံဖက္မွလည္းမဟုတ္ဟု ဆိုၾကေသာ ဤအဖြဲ႔သည္ စစ္အစိုးရႏွင့္ ပိုမို ဆက္ဆံမႈမ်ား ျပဳလုပ္ရန္ႏွင့္ အေရးယူပိတ္ဆို႔မႈ မ်ားကို အဆံုးသတ္ရန္ တိုက္တြန္းခဲ့ၾကပါသည္။

ဧရာ၀တီမဂၢဇင္းက လက္ခံရရွိခဲ့ေသာ သူ၏ အိပ္ဖြင့္ေပးစာတေစာင္တြင္ ေဒါက္တာေန၀င္းေမာင္က ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ သည္ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ေထာက္ခံသင့္ၿပီး၊ ၂၀၁၀တြင္က်င္းပမည့္ ေရြးေကာက္ပြဲကိုသာ အာရုံစိုက္သင့္ေၾကာင္း တိုက္တြန္းထား ပါသည္။ သို႔မွသာ ပါတီ အဖ်က္သိမ္းမခံရမည့္ေဘးမွ ကင္းေ၀းေစရန္ တစ္ခုတည္းေသာ နည္းလမ္း ျဖစ္သည္ဟုလည္း ဆိုပါသည္။

"ယခုအခ်ိန္တြင္ ျပည္သူေတြက လိမ္မာပါးနပ္သင့္ၾကေပၿပီ။ ေနာက္ထပ္ ေရွ႔မတိုးသာ ေနာက္မဆုတ္သာ အက်ပ္အတည္း တခု မဖန္တီးမိေစဖို႔ အတြက္ စိတ္ခံစားမႈမ်ားကို ေဘးဖယ္ထားဖို႔လိုသည္" ဟု သူက ေရးခဲ့ သည္။ ဆႏၵခံယူပြဲ၏ ရလာဒ္ သည္ မည္သို႔ပင္ျဖစ္ေစကာမူ ဤဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံ ဥပေဒကို ေနာင္တေန႔ေန႔မွာ အတည္ျပဳမွာ ေသခ်ာေၾကာင္းကိုလည္း ထပ္ေလာင္းေျပာရင္း သူက ေရးသားခဲ့ေသးသည္။

ထိုစာကို တုံ႔ျပန္ေသာအေနျဖင့္ ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ျမန္မာအေရးေလ့လာေနသူ ဦးေအာင္ႏိုင္ဦးကလည္း ယခု အခ်ိန္သည္ ပိုမို အေမွ်ာ္အျမင္ႀကီးသည့္ ခ်ဥ္းကပ္မႈမ်ဳိး လုပ္ေဆာင္ရမည့္ အခ်ိန္ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာတူခဲ့ပါ သည္။ "က်ေနာ္တို႔ အတိတ္မွာ ေနထိုင္ခဲ့တာကို ရပ္ရေတာ့မယ္။ အဲဒါက အက်ပ္အတည္းေတြ၊ ပဋိပကၡေတြကိုပဲ ရွည္ၾကာေစတယ္" ဟု သူက ေျပာခဲ့သည္။

သို႔ရာတြင္ အခ်ဳိ႔ကမူ စစ္အစိုးရက ႏုိင္ငံကို ေကာင္းမြန္လာေအာင္ လုပ္ေပးမည္ ဆိုသည္ကို ယံုၾကည္ေနသည္မွာ အလြန္ ႏံုအရာ ေရာက္သည္ဟု ဆိုၾကသည္။

" စစ္အစိုးရက ၀ိုင္အရက္ေဟာင္းကို ပုလင္းအသစ္ထဲ ထည့္ခ်င္တာပါ " ထိုင္းႏိုင္ငံအေျခစိုက္ ျမန္မာႏိုင္ငံေရး အကဲျဖတ္သူ ဦး၀င္းမင္းက ေျပာပါသည္။ "တကယ္လို႔ စစ္အစိုးရက အတိုက္အခံကို ဥပေဒကို အတည္ျပဳေစခ်င္ရင္ အမ်ိဳးသားျပန္လည္ သင့္ျမတ္ ေရးအတြက္ ေစ့စပ္ေဆြးေႏြးသင့္တာေပါ့" ကို၀င္းမင္းက ဆိုသည္။

ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ပါ၀င္ေသာ အခ်ဳိ႔အပိုဒ္မ်ားသည္ လက္ခံႏိုုင္ရန္ အလြန္ခက္ခဲၿပီး၊ အနာဂတ္အေျပာင္း အလဲ လုပ္ေဆာင္ရန္အတြက္လည္း စနစ္တက်ပိတ္ဆို႔ထားသည္ ဟု ဦး၀င္းမင္းက ေထာက္ျပပါသည္။

" ဖြဲ႔စည္းပံုကို က်ေနာ္တို႔ ျပန္မျပင္ဆင္ႏိုင္ဘူးဆိုရင္ ျမန္မာျပည္ရဲ႕ ဒီမိုကေရစီထြန္းကားမႈျဖစ္စဥ္က ေပၚေပါက္ လာႏိုင္မွာ မဟုတ္ေတာ့ဘူး" ဟု သူကဆိုသည္။

အခန္း ၁၂ ပုဒ္မ ၄(ခ) တြင္ေဖာ္ျပထားေသာ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒ ျပင္ဆင္ျခင္းတြင္ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကို ျပင္ဆင္ရန္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္ရွိ လႊတ္ေတာ္ကိုယ္စားလွယ္ စုစုေပါင္း၏ ၂၀ ရာခိုင္ႏႈန္းက တင္ျပရမည္ဟု ပါရွိသည္။ ထို႕ေနာက္ ျပည္လံုးကၽြတ္ဆႏၵခံယူပြဲ မျပဳလုပ္ခင္ ျပည္ေထာင္စုလႊတ္ေတာ္၏ ကိုယ္စားလွယ္အားလံုး ၏ ၇၅% ေက်ာ္က ျပင္ဆင္ရန္ သေဘာတူေထာက္ခံရန္လိုအပ္ပါသည္။ ျပင္ဆင္မႈတရား၀င္ ျဖစ္မလာခင္ ဆႏၵမဲ ေပးပိုင္ခြင့္သူမ်ား၏ ၅၀% ေက်ာ္က ေထာက္ခံရပါမည္။

စစ္တပ္ကိုယ္စားလွယ္မ်ားက လႊတ္ေတာ္၏ ၂၅% ေနရာ ရယူထားေသာအခါ ကာကြယ္ေရးဦးစီးခ်ဳပ္ သေဘာ မတူေသာ မည္သည့္ ျပင္ဆင္ခ်က္မ်ဳိးမဆို ဆက္သြားႏိုင္ရန္ လံုး၀ မျဖစ္ႏိုင္သေလာက္ ရွိေနပါသည္။ ထိုမွ်မက စစ္တပ္သို႔ အပ္ႏွင္း ထားေသာ အာဏာမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္ေနသည့္ အခန္းမ်ား၌လည္း "တပ္မေတာ္သည္ ႏိုင္ငံ ေတာ္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ရန္ အဓိကတာ၀န္ရွိသည္" ဟု ဆိုထားျပန္သည္။ အကယ္၍ စစ္တပ္က ၎တို႔၏ အက်ဳိးစီးပြားကို ထိခိုက္လာဖြယ္ရွိပါက ဤျပဌာန္းခ်က္အပိုဒ္ကို သံုး၍ အခ်ိန္ တိုင္း၌ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံ ဥပေဒျပင္ဆင္ေရးကို ပိတ္ဆို႔ တားဆီးထားဖြယ္ ရွိေနပါေသးသည္။

ယခုအဆင့္တြင္ ဤဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို ဒီမိုကေရစီ နည္းလမ္းက်ေစရန္ မည္သုိ႔ ျပင္ဆင္ႏိုင္မည္ဟု ေဆြးေႏြး ျငင္းခံု ေနၾကျခင္းမွာ အလြန္ ပညာရွင္ဆန္လြန္းေနပါသည္။ ျပည္ပေရာက္ အတိုက္အခံ လႈပ္ရွားသူမ်ားအျမင္ အရလည္း မဆီ ေလ်ာ္ျဖစ္ေနပါသည္။

"တခ်ဳိ႔ ပညာရွင္ဆိုသူေတြက ဖြဲ႔စည္းပံုကို ေထာက္ခံလိုက္တာဟာ၊ ဘာမွမရွိတာနဲ႔စာရင္ ေတာ္ေသးတယ္လို႔ ထင္ေနၾက တယ္။ ဒါေပမယ့္ ျပည္သူေတြကဒီလိုမယူဆၾကပါဘူး" ျပည္ပေရာက္အတိုက္အခံမ်ား၏ ဦးေဆာင္အဖြဲ႔အစည္းတခုျဖစ္ေသာ ျပည္ေထာင္စုျမန္မာႏိုင္ငံ အမ်ဳိးသားေကာင္စီ (NCUB) ၏ အတြင္းေရးမွဴးတဦးျဖစ္သူ ဦးေအာင္မိုးေဇာ္က ေျပာပါသည္။ "ျပည္သူေတြက အနာဂတ္အတြက္ ေရရွည္အာမခံခ်က္ကို လိုခ်င္ၾကတာ။ တကယ့္ ဒီမိုကေရစီနဲ႔ လြတ္လပ္မႈကိုပဲ လိုခ်င္ၾကတယ္။" သူက ေျပာပါသည္။

"တကယ္လို႔ NLD က ဒီမတရားတဲ့ ဖြဲ႔စည္းပံုကို ေထာက္ခံရင္ေတာင္မွ ျမန္မာျပည္သူေတြက ကန္႔ကြက္မွာပဲ။ ျပည္သူ ေတြက ကိုယ့္နည္းလမ္းနဲ႕ကိုယ္လုပ္ၾကမွာပါ" ဟု သူက ထပ္ေျပာပါသည္။

အတိုက္အခမံ်ားက ဤဖြဲ႔စည္းပံုကို ျပည္သူမ်ား၏  ဒီမိုကေရစီ လိုလားခ်က္မ်ားအျဖစ္သို႔ ေျပာင္းလဲယူႏိုင္မည္ လားဟူသည့္ ေမးခြန္းကို အသာထားဦး၊ အရပ္သားျပည္သူမ်ားအဖို႔ ယခုကဲ့သို႔ စစ္တပ္ကလႊမ္းမိုးထားေသာ လႊတ္ေတာ္တြင္ မည္သို႔မည္ပံု လုပ္ကိုင္ ေဆာင္ရြက္ရမည္မွာပင္ မရွင္းလင္းလွပါ။ လႊတ္ေတာ္အတြင္း အတိုက္ အခံပါတီတခု၏ သာမန္လုပ္ငန္းစဥ္မ်ား သည္ပင္လွ်င္ တိုင္းရင္းသား စည္းလံုးညီညြတ္ေရးကို ဆန္႔က်င္သည္ဟု ေကာက္ယူကာ၊ ျပင္းထန္ေသာ ကန္႔သတ္ခ်ဳပ္ခ်ယ္ မႈမ်ား ၾကံဳရႏိုင္ေပသည္။

အတုိက္အခံတို႔၏ ေနာက္ထပ္စိုးရိမ္ပူပန္မႈတရပ္မွာ ဤဖြဲ႔စည္းပံုတြင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္အေနျဖင့္ ႏိုင္ငံ၏ ေခါင္းေဆာင္ ေနရာ ရယူပိုင္ခြင့္ကို တားျမစ္ထားျခင္း ျဖစ္သည္။ သြားေလသူ ၿဗိတိသွ် ပညာရွင္ မိုက္ကယ္အဲရစ္ ၏ ဇနီး၊ ၿဗိတိန္ႏိုင္ငံသား မ်ားျဖစ္ၾကသည့္ သားႏွစ္ေယာက္၏ မိခင္ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္သည္ ဖြဲ႔စည္းပံုမူၾကမ္းအရ ျမန္မာႏိုင္ငံကို ေခါင္းေဆာင္ ခြင့္မရွိပါ။ ဤဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒတြင္ ေဖာ္ျပထားသည္မွာ "သမၼတသည္ မိမိကိုယ္တိုင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိ၏ ဇနီး သို႔မဟုတ္ ခင္ပြန္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိတရား၀င္ သားသမီး တဦးဦးေသာ္လည္းေကာင္း … ႏိုင္ငံျခားအစိုးထံ ေက်းဇူး သစၥာေတာ္ကို ခံယူေစာင့္ေရွာက္ရိုေသသူ၊ သုိ႕မဟုတ္ ႏိုင္ငံျခားအစိုးရ၏ လက္ေအာက္ခံျဖစ္သူ၊ သို႔မဟုတ္ တိုင္းတပါး၌ ႏိုင္ငံသားျဖစ္သူမ်ား မျဖစ္ေစရ" ဟု ပါရွိသည္။

တိုင္းရင္းသား အတိုက္အခံအဖြဲ႔အစည္းမ်ားကလည္း စိုးရိမ္ပူပန္မႈမ်ား ရွိေနပါသည္။ မိမိဘာသာ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ အာဏာကို အလြန္အမင္းတင္းက်ပ္ထားမႈမ်ား ရွိေနသည္ဟု ဆိုၾကပါသည္။ (US Campaign for Burma) မွ ဦးေအာင္ဒင္၏ အဆိုအရ တိုင္းရင္းသားတို႔၏ ျပည္နယ္မ်ားတြင္လည္း စစ္တပ္မွ ခန္႔အပ္ထားေသာ ကိုယ္စား လွယ္မ်ားက ေခါင္းေဆာင္ ေနရာမ်ား၏၂၅% ကို ရယူထားပါဦးမည္။

"တိုင္းရင္းသားမ်ားရဲ႔ ကိုယ့္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးေရး ေမွ်ာ္လင့္ခ်က္ဟာ ဒီမွာတင္ ပ်က္ျပယ္သြားပါၿပီ။ ျပည္နယ္ ေတြရဲ႔ အေရးကိစၥကို တပ္မေတာ္ အရာရွိမ်ားက ၀င္ေရာက္ခ်ယ္လွယ္ေနၾကမွာပါ" ဦးေအာင္ဒင္က ေျပာပါသည္။ " ဒီလိုနဲ႔ နအဖရဲ႔ ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒဟာ တိုင္းရင္းသားလူမ်ဳိးစုမ်ားေတာင္းဆိုေနၾကတဲ့ ဖက္ဒရယ္မူ၊ တန္းတူ ညီမွ်ေရးနဲ႔ ကိုယ္ၾကမၼာ ကိုယ္ဖန္တီးခြင့္မ်ားကို ျငင္းပယ္ထား" ထားသည္ဟု ဆိုပါသည္။ 

ကမၻာ့အယူအဆမ်ားလည္း ႏွစ္ျခမ္းကြဲ

၎ဖြဲ႔စည္းပံု၏ ေကာင္းက်ဳိး ဆိုးျပစ္မ်ားကို ျမန္မာတို႔ ေဆြးေႏြးျငင္းခံုေနၾကသကဲ့သို႔ပင္၊ ႏိုင္ငံတကာ အသိုက္ အ၀န္း ကလည္း ျမန္မာႏိုုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးအေျပာင္းအလဲအတြက္ စစ္အစိုးရ၏ ေနာက္ဆံုး အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းမႈ အေပၚတြင္ မူ၀ါဒမ်ား ခ်မွတ္ရန္ ကြဲျပားလ်က္ ရွိပါသည္။ အိမ္နီးခ်င္းႏိုင္ငံမ်ားက ဤဖြဲ႔စည္းပံုဆႏၵခံယူပြဲကို တိုး တက္မႈတခုအျဖစ္ က်ယ္က်ယ္ ျပန္႔ျပန္႔ ေထာက္ခံမႈေပးေနစဥ္၊  အေနာက္ႏိုင္ငံမ်ားရွိ ေ၀ဖန္သူမ်ား အထူးသျဖင့္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုကမူ ကန္႔ကြက္ ပယ္ခ်လ်က္ရွိေနပါသည္။

"ဘယ္လိုပဲျဖစ္ျဖစ္ တေနရာရာကေတာ့ စရမယ္ေလ။ အခုေတာ့ ထင္ရွားတိက်တဲ့ အစပ်ဳိးမႈ တခု ျဖစ္ေနပါၿပီ။" အေရွ႔ေတာင္ အာရွႏိုင္ငံမ်ားအသင္း (အာဆီယံ) ဥကၠ႒ျဖစ္သူ ဆူရင္ ပစ္ဆူ၀မ္က ဆႏၵခံယူပြဲအေၾကာင္း ေၾက ညာၿပီးၿပီးခ်င္းတြင္ ေျပာခဲ့ပါသည္။ "ဒါက လမ္းေၾကာင္းမွန္ေပၚက တိုးတက္မႈ တခုပဲလို႔ က်ေနာ္ထင္တယ္။" ဟု ဆက္ေျပာပါသည္။

စစ္အစိုးရႏွင့္ ဒီမိုကေရစီအတိုက္အခံၾကား ေစ့စပ္ညိႇႏိႈင္းရန္ အားထုတ္ခဲ့သူ ကုလသမဂၢက မွတ္ခ်က္ေပးရာတြင္ ပို၍ ထိန္းထိန္းသိမ္းသိမ္း ရွိပါသည္။ ကုလသမဂၢ အေထြေထြအတြင္းေရးမွဴးခ်ဳပ္ ဘန္ကီမြန္က ထုတ္ျပန္ ေၾကညာ ခ်က္တခုတြင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို ဤသို႔ တိုက္တြန္းခဲ့ပါသည္။ "ဖြဲ႔စည္းပံုမူၾကမ္းသည္ ျမန္မာျပည္သူမ်ား အားလံုး ၏ အျမင္မ်ားကို က်ယ္က်ယ္ျပန္႔ျပန္႔ ကိုယ္စားျပဳေဖာ္ျပႏိုင္ေရးအတြက္၊ ဖြဲ႔စည္းပံုေရးဆြဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္တြင္ အင္ အားစု အားလံုးပါ၀င္ႏိုင္မႈ၊ လူတိုင္းပါ၀င္ႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ ပြင့္လင္းျမင္သာမႈ ရွိေအာင္ လုပ္ဖို႔လိုအပ္မည္။" ဟု ေဖာ္ျပထား ခဲ့ပါသည္။ 

ေရွးမဆြ ကာလၾကာျမင့္စြာကပင္ ျမန္မာစစ္အစိုးရကို အက်ယ္ေလာင္ဆံုး ေ၀ဖန္ေျပာဆိုေနခဲ့သူ အေမရိကန္ႏိုင္ငံ ကမူ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ ဆက္လက္ျဖစ္ေပၚေနေသာ ဒီမိုကေရစီအခြင့္အေရး  ဖိႏွိပ္မႈမ်ားကို ေထာက္ျပရင္း၊ ဖြဲ႔စည္းပံု ေရးဆြဲေရး လုပ္ငန္းစဥ္၏ အားနည္းခ်က္မ်ားကို ပိုမိုျပတ္ျပတ္သားသား ေထာက္ျပ ေျပာဆိုခဲ့သည္။

အေမရိကန္ ႏုိင္ငံျခားေရး၀န္ႀကီးဌာန၏ ေျပာေရးဆိုခြင့္ရွိသူျဖစ္ေသာ ေရွာင္ မေကၠာမက္ (Sean McCormack) က စစ္အစိုးရက ဆႏၵခံယူပြဲက်င္းပမည္ဟု ေၾကညာအၿပီးတြင္၊ ေဖာ္ျပခဲ့ေသာ ထုတ္ျပန္ခ်က္၌ "အလြန္အမင္း ေၾကာက္ရြံ႔ ထိတ္လန္႔ေနရမႈ လႊမ္းမိုးဖိစီးထားတဲ့ အေျခအေနမွာ၊ ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ အပါအ၀င္ တႏိုင္ငံလံုး ကို အက်ယ္ခ်ဳပ္ ခံထားေနရ၊ ဖြဲ႔စည္းပံု မူၾကမ္းေရးဆြဲရာမွာလည္း ျမန္မာျပည္သူေတြက ပါ၀င္ႏိုင္ခြင့္မရွိ၊ ေဆြးေႏြး ခြင့္ေတာင္မရ၊ ဒီလိုျဖစ္ ေနရတဲ့ အေျခအေနမွာ က်င္းပတဲ့ ဆႏၵခံယူပြဲဆိုတာ လြတ္လပ္ တရားမွ်တၿပီး ယံုၾကည္ ႏိုင္ဖြယ္ မဟုတ္ဘူး။" ဟု ဆိုခဲ့သည္။

စစ္အစိုးရသည္ ဆႏၵခံယူပြဲကို စီမံခ်ဳပ္ကိုင္လိုသည့္ သေဘာရွိသည္ဟူေသာ သံသယကို ခုိင္မာသြားေစေသာ လုပ္ရပ္တခု အေနျဖင့္ ေဖေဖၚ၀ါရီလကုန္ပိုင္းေလာက္တြင္ ထိပ္တန္းေခါင္းေဆာင္ ဗိုလ္ခ်ဳပ္မွဴးႀကီး သန္းေရႊက ဆႏၵခံယူပြဲကို ဆန္႔က်င္ လွ်င္ ျပင္းထန္ေသာ ျပစ္ဒဏ္ခ်ႏိုင္သည့္ ဥပေဒတခုကို လက္မွတ္ေရးထိုး အတည္ျပဳခဲ့ပါ သည္။ ယခုဖြဲ႔စည္းပံုမူၾကမ္းကို အတည္ျပဳမည့္ ဆႏၵခံယူပြဲ ဥပေဒအရ ဆႏၵခံယူပြဲကို လူသိရွင္ၾကား ေ၀ဖန္သူ မည္သူမဆိုကို ဒဏ္ေငြႏွင့္ ေထာင္ဒဏ္ သံုးႏွစ္ကို ခ်မွတ္ႏိုင္ပါသည္။

ရန္ကုန္ၿမိဳ႔ရွိ ေရွ႔ေနတဦးျဖစ္ေသာ ဦးသိန္းညြန္႔က ယခု ဥပေဒသည္ ၁၉၇၃ ဆႏၵခံယူပြဲမတိုင္မီ ျပဌာန္းခဲ့ေသာ အလားတူ ဥပေဒထက္ ပိုမိုျပင္းထန္သည္ဟု မွတ္ခ်က္ခ်ပါသည္။ "အရင္ဥပေဒတုန္းကေတာ့ ဆႏၵခံယူပြဲ ဆန္႔က်င္သူကို ေထာင္ဒဏ္ တႏွစ္အထိ ခ်မယ္လို႔ ပါတယ္။ အခုေတာ့ လက္ရွိဥပေဒအရ ျပည္သူေတြဟာ ေထာင္ဒဏ္သံုးႏွစ္အထိ က်ခံရႏိုင္တယ္" ဟု ေထာက္ျပခဲ့ပါသည္။

ေနာက္ဆံုး အားၿပိဳင္ပြဲေလေလာ

ပိုမို ျပင္းထန္စြာ ဖိႏွိပ္လာမႈမ်ားႏွင့္ ေရာေထြးေနေသာ ႏိုင္ငံတကာ တုံ႔ျပန္မႈမ်ား၏ ေနာက္ခံအေျခအေနတြင္ ႏိုင္ငံေရး လႈပ္ရွားသူအမ်ားအျပားက တကယ့္လူထုဆႏၵခံယူပြဲသည္ မဲရုံမ်ားတြင္မဟုတ္ဘဲ၊ လမ္းမမ်ားေပၚတြင္ ျဖစ္ၾက လိမ့္မည္ဟု သံသယရွိေနၾကပါသည္။

"ဒါကို ကၽြန္ေတာ္တို႔က ေနာက္ဆံုးတိုက္ပြဲလို႔ မျမင္ပါဘူး။ ဒါေပမယ့္ အဲဒါက အဲဒီအဆင့္ကိုေတာ့ ေရာက္သြား လိမ့္မယ္။" စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးေအာက္တြင္ ေနာက္ဆံုးေရးဆြဲခဲ့ေသာ ယခင္ဖြဲ႔စည္းပံုအေျခခံဥပေဒသည္လည္း ၁၉၈၈ လူထုလႈပ္ရွား မႈမ်ား၏ ဖိအားေပးမႈေအာက္တြင္ ပ်က္သုဥ္းသြားခဲ့ရသည္ဟု ကိုထြန္းျမင့္ေအာင္က မွတ္ခ်က္ခ် ေျပာဆိုပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္း၌ လူထုမေက်နပ္မႈမ်ားက ႀကီးထြားလာေနသည္။ သာဓကတခုအျဖစ္ ရန္ကုန္ၿမိဳ႔၏ထင္ရွားေသာ တန္ခိုးႀကီး ေရႊတိဂံုဘုရားကုန္းေတာ္ေပၚတြင္ မတ္လကုန္ခန္႔က အသက္၂၆ ႏွစ္အရြယ္ရွိ အမ်ဳိးသား တဦးက ကိုယ့္ကိုယ္ကို မီးရိႈ႔မႈ ျဖစ္ပြားခဲ့ပါသည္။ ဘာသာေရးအရ အထြဋ္အျမတ္ထားသည့္ ေနရာတခုျဖစ္ေသာ ေရႊတိဂံုရင္ျပင္သည္ ႏိုင္ငံေရးအရ ဆန္႔က်င္မႈမ်ား၏ ဆံုရပ္တခု မၾကာခဏ ျဖစ္ခဲ့ဖူးပါသည္။ သတင္းမ်ားအရ ၎ မိမိကိုယ္ကို မီးရိႈ႔သူသည္ စီးပြားေရး က်ပ္တည္းမႈမ်ားႏွင့္ ႏိုင္ငံေရးအရ မေက်နပ္မႈမ်ားေၾကာင့္ ဤသို႔ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္ဟု ဆိုေနၾကပါသည္။

ျမန္မာ့စီးပြားေရး ေလ့လာသံုးသပ္သူမ်ားက ယမန္ႏွစ္က ေလာင္စာဆီေစ်း အဆမတန္ ျမႇင့္တင္ခ်ိန္မွ အစျပဳ၍ အစျပဳ ျဖစ္ေပၚလာခဲ့ေသာ ဆႏၵျပပြဲမ်ား ျဖစ္ပြားၿပီးသည့္ေနာက္ပိုင္းတြင္၊ အေျခအေနက တိုး၍  ဆိုး၀ါးက်ဆင္း လာေနသည္ဟု ဆိုပါသည္။ စစ္အစိုးရက သံဃာေတာ္မ်ားဦးေဆာင္သည့္ စက္တင္ဘာဆႏၵျပပြဲမ်ားကို ႏွိမ္နင္း ထိန္းကြပ္ႏိုင္ခဲ့ေသာ္လည္း၊ စီးပြားေရးအက်ပ္အတည္းမ်ားေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚလာမည့္ မၿငိမ္မသက္မႈမ်ား ဆက္၍ ျဖစ္လာႏိုင္ေသးသည္ဟု ခန္႔မွန္းေနၾက ပါသည္။ လူႀကိဳက္မမ်ားလွသည့္ ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒကို အတည္ျပဳ ႏိုင္ရန္ အတင္းအက်ပ္ စစ္အစိုးရက ႀကိဳးပမ္းလာ ပါက ဤဆႏၵျပပြဲမ်ားက ႏိုင္ငံေရးလကၡဏာေဆာင္သည့္ ပြဲမ်ား လည္း ျဖစ္လာႏိုင္ပါေသးသည္။

အမ်ဳိးသားဒီမိုကေရစီ အဖြဲ႔ခ်ဳပ္က ေခါင္းေဆာင္မႈ မေပးႏိုင္ျခင္းႏွင့္၊ စစ္အစိုးရ၏ ရက္စက္စြာ ႏွိမ္နင္းမႈမ်ားအေပၚ ႏိုင္ငံ တကာက တုံ႔ျပန္ဖိအားေပးလာမႈမ်ားကို စိတ္ပ်က္ေနျခင္းမွသည္ လူထုအင္အားသည္သာ ေနာက္ဆံုးက်န္ေသာ နည္းလမ္း တခုျဖစ္သည္ဟု လူအမ်ားက ေကာက္ခ်က္ဆြဲလာၾကသည္။

"လက္ထဲမွာဆုပ္ကိုင္ထားတဲ့ အာဏာကို သေဘာထားႀကီးစြာနဲ႔ အလိုအေလွ်ာက္ စြန္႔လႊတ္သြားတဲ့ အာဏာရွင္မ်ဳိး ကမာၻ႔ သမိုင္းမွာ ဘယ္ေခတ္ဘယ္အခါကမွ မရွိခဲ့ဖူးပါဘူး။" ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ၀ါရင့္ သတင္းစာဆရာႀကီး လူထု စိန္၀င္းက မတ္လက အသံလႊင့္ ေျပာၾကားခဲ့ပါသည္။ "ေနာက္ၿပီးေတာ့ ကုလသမဂၢကကယ္တင္လို႔ လြတ္ေျမာက္ သြားတဲ့ ႏိုင္ငံရယ္လို႔ ကမာၻေပၚ မွာ တႏိုင္ငံမွ မရွိခဲ့ဖူးပါဘူး။ ဒိုင္ယာေလာ့တို႔ လံုျခံဳေရးေကာင္စီတို႔ ဆိုတာနဲ႔ စိတ္ ကူးယဥ္ၿပီး အခ်ိန္ေတြ ျဖဳန္းမေနၾကပါနဲ႕။" အသက္ ၆၈ ႏွစ္ရွိၿပီျဖစ္သည့္ ႏိုင္ငံေရးအက်ဥ္းသားေဟာင္း သတင္း စာ ဆရာႀကီးက ေျပာလိုက္ပါသည္။ "ဒီအာဏာရွင္ စနစ္ဆိုးကို force out လုပ္ႏိုင္တဲ့ (တိုက္ထုတ္ႏိုင္တဲ့) အာဏာ ကၽြန္ေတာ္တို႔မွာ လက္ထဲမွာ အသင့္ ရွိေနပါတယ္။ အဲဒီ force (အင္အား) က ျပည္သူဆိုတဲ့ အင္အားပဲ ျဖစ္တယ္။" သူက တိုက္တြန္းခဲ့သည္။

စစ္တပ္အုပ္ခ်ဳပ္ေရးကို ဖြဲ႔စည္းပံု အေျခခံဥပေဒအသစ္ျဖင့္ တရား၀င္ေစ၍ ဂုဏ္တင္ႏိုင္မည္ ဆိုသည္က မေသခ်ာ လွပါ။ သို႔ေသာ္လည္း လူထု၏ ထင္ျမင္ခ်က္မ်ားကို ကၽြမ္းက်င္ပါးနပ္စြာ အသံုးခ်၍ ဤဖြဲ႔စည္းပံု အတည္ျပဳေရး ေအာင္ပြဲခံမည္-မခံမည္၊ သို႔မဟုတ္ ပို၍ ဆိုးသည့္ ဆိုးက်ဳိးရလဒ္မ်ားက သက္ေသအျဖစ္ ထြက္ေပၚလာမည္ ဆိုသည္ကို ေစာင့္ၾကည့္ရန္ ပို၍ အေရးႀကီးေနပါသည္။

ေနာက္ဆံုးတြင္ စစ္အစိုးရသည္ လူထုအမ်ား၏ ဆႏၵကို ခ်ဳပ္ကိုင္ႏိုင္ရန္ အားထုတ္ႀကိဳးပမ္းရင္း၊ ႏိုင္ငံေရး မီး မုန္တိုင္းတခုကို ကိုယ္တိုင္ ရိႈ႔ေပးမိလ်က္သား ျဖစ္ေနသည္ကိုလည္း ေတြ႔ျမင္ရႏိုင္ပါသည္။