ဧရာဝတီ

အပစ္ရပ္ တုိင္းရင္းသား အဖဲြ႔မ်ားအားလုံး နယ္ျခားေစာင့္ တပ္အျဖစ္ အသြင္ ေျပာင္းေရးကုိ ယခုလကုန္ ေနာက္ဆုံးထားၿပီး ျပဳလုပ္ရန္ စစ္အစုိးရက ညႊန္ၾကား လုိက္ေၾကာင္း သတင္းရရိွသည္။

စစ္ဖက္ဆုိင္ရာ လုံၿခဳံေရးအဖြဲ႔ အႀကီးအကဲ ဒုတိယဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ရဲျမင့္သည္ စေနေန႔က ရွမ္းျပည္နယ္ လားရႈိးၿမိဳ႕ရွိ အေရွ႕ေျမာက္တုိင္း စစ္ဌာနခ်ဳပ္တြင္ ရွမ္းျပည္တပ္မေတာ္ - ေျမာက္ပုိင္း(SSA-N)မွ ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကုိ ေတြ႔ဆုံ၍ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္ေျပာင္းေရးအတြက္ ထပ္မံ ေဆြးေႏြးခဲ့သည္ဟု အပစ္ရပ္အဖဲြ႔ သတင္းရပ္ကြက္မ်ားက ေျပာသည္။

“ေဖေဖာ္၀ါရီလကုန္ပုိင္းမွာ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ဖဲြ႔ ဖဲြ႔ရမယ္ ဆုိၿပီး ဒုတိယဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ရဲျမင့္က SSA ကုိ ေျပာတယ္။ ဟုိတုန္းက ေျပာတာထက္ ပုိၿပီး ေလသံ မာတယ္” ဟု အပစ္ရပ္အဖဲြ႔ သတင္းရပ္ကြက္က ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။

သုိ႔ေသာ္လည္း  SSA-N ကုိယ္စားလွယ္မ်ားက သူ၏ ညႊန္ၾကားခ်က္ႏွင့္ ပတ္သက္ၿပီး အေျဖေပးခ့ဲျခင္း မရိွဟု ဆုိသည္။

လားရႈိးၿမိဳ႕သုိ႔  ၀ ျပည္ ေသြးစည္းညီညြတ္ေရးတပ္မေတာ္ (UWSA) ကုိယ္စားလွယ္မ်ားကုိ ဖိတ္ေခၚထားေသာ္လည္း ၎တုိ႔က နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္ေျပာင္းေရး အစီအစဥ္အတြက္ တာ၀န္ယူထားသည့္ ဒုတိယဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ရဲျမင့္ကုိ သြားေရာက္ ေတြ႔ဆုံခ့ဲျခင္း မရိွေၾကာင္း သိရသည္။

အပစ္ရပ္အဖဲြ႔မ်ားတြင္ အင္အား အႀကီးဆုံးျဖစ္သည့္ UWSA တပ္ဖြဲ႔က  နယ္ျခားေစာင့္တပ္ ဖြဲ႕စည္းေရးကုိ မူအားျဖင့္ သေဘာတူညီ ေသာ္လည္း တပ္ဖြဲ႔စည္းလွ်င္ စစ္အစုိးရဘက္မွ ဒုတိယတပ္ရင္းမွဴးရာထူးတခုသာ ပါ၀င္ခြင့္ ျပဳမည္ ျဖစ္ေၾကာင္း သေဘာထား ေပးထားသည္။ ရွမ္းျပည္ ေတာင္ပုိင္းရွိ ၀မ္ဟုန္ေဒသအား ကုိယ္ပုိင္အုပ္ခ်ဳပ္ခြင့္ရ ေဒသတခုအျဖစ္ သတ္မွတ္ေပးရန္ ၎တုိ႔၏ ေတာင္းဆုိခ်က္ကုိ စစ္အစုိးရ က ပယ္ခ်ထားသည္။

ဤအေတာအတြင္း ကခ်င္ လြတ္လပ္ေရး အဖဲြ႔  (KIO) ၏ တပ္မ်ားကုိလည္း နယ္ျခားေစာင့္တပ္ရင္း ၇ ရင္း အျဖစ္ ေျပာင္းလဲ ဖြဲ႕စည္းရန္ ေတာင္းဆုိထားေၾကာင္း ထုိင္းႏုိင္ငံ အေျခစုိက္ ကခ်င္သတင္းစဥ္ အင္တာနက္စာမ်က္ႏွာတြင္ ယမန္ေန႔က ေဖာ္ျပထားသည္။

ဒုတိယဗုိလ္ခ်ဳပ္ႀကီး ရဲျမင့္ႏွင့္ KIO ကုိယ္စားလွယ္ အဖြဲ႔တုိ႔ ၿပီးခဲ့သည္လက ေတြ႕ဆုံရာတြင္ ထုိသုိ႔ ျပတ္ျပတ္ သားသား ေတာင္းဆုိခဲ့သည္ဟု ကခ်င္သတင္းစဥ္ အယ္ဒီတာ ကုိေနာ္ဒင္းက ေျပာသည္။

“နယ္ျခားေစာင့္တပ္ ကိစၥက ေဆြးေႏြးလာတာ ၾကာၿပီေလ၊ ဘာမွ ျဖစ္မလာေတာ့ တင္းတင္းမာမာ ေျပာလာတာပါ” ၎က သုံးသပ္သည္။

KIO တြင္ တရားေရး၊ ပညာေရး၊ သစ္ေတာေရးရာ စသည့္ အရပ္ဘက္ဆုိင္ရာ အုပ္ခ်ဳပ္ေရး ဌာနမ်ားလည္း ရွိေၾကာင္း၊ သုိ႔ေသာ္ အဆုိပါ ဌာနမ်ားႏွင့္ ပတ္သက္၍ စစ္အစုိးရက ေျပာဆုိျခင္းမျပဳဘဲ KIO ၏ လက္နက္ကုိင္ အဖြဲ႔မ်ားကုိသာ တပ္မေတာ္၏ လက္ေအာက္တြင္ ထားရွိရန္ အဓိကထား ေဆြးေႏြးေနျခင္း ျဖစ္သည္။

KIO ၏ ရပ္တည္ခ်က္မွာ ၁၉၄၇ ခုႏွစ္က ရွမ္းျပည္နယ္ ပင္လုံၿမိဳ႕တြင္ ဗုိလ္ခ်ဳပ္ေအာင္ဆန္း ဥိီးေဆာင္ၿပီး တုိင္းရင္းသား ေခါင္းေဆာင္မ်ား ခ်ဳပ္ဆုိခဲ့သည့္ ပင္လုံစာခ်ဳပ္တြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အတုိင္း တုိင္းရင္းသားမ်ား တန္းတူညီမွ် အခြင့္အေရး ရရွိသည့္ ျပည္ေထာင္စု တည္ေဆာက္ရန္ ျဖစ္သည္။

ယခု အေျခအေနတြင္ စစ္အစုိးရႏွင့္ KIO တုိ႔ စစ္ေရး ျပင္ဆင္မႈမ်ားျပဳလုပ္ ေနေၾကာင္း၊ စစ္အစုိးရက ကခ်င္ေဒသတြင္ စစ္ေရး လႈပ္ရွားမႈမ်ား ပုိမုိ ျပဳလုပ္လာသည္ဟု ကုိေနာ္ဒင္းက ဆုိသည္။

KIO ကလည္း ေက်းရြာမ်ားတြင္ ျပည္သူ႔စစ္ အဖဲြ႔မ်ား ဖြဲ႔စည္း၍ စစ္ေရးျပင္ဆင္မႈမ်ား ျပဳလုပ္ေနသည္။

စစ္အစုိးရက ေရြးေကာက္ပြဲတြင္ အႏုိင္ရေစရန္ စီစဥ္၍ တရား၀င္အစုိးရ ျဖစ္လာမွသာ တပ္ အသြင္ေျပာင္းေရး အစီအစဥ္ကုိ ဆက္လက္ ကိုင္တြယ္ဖြယ္ရိွသည္ဟု ျပည္တြင္းႏွင့္ နယ္စပ္ေဒသရွိ စစ္ေရးႏုိင္ငံေရး ေလ့လာသူမ်ားက ခန္႔မွန္း ေျပာဆုိေနေၾကာင္း သွ်မ္းသံေတာ္ဆင့္ သတင္းစဥ္မွ ဦးစိန္ၾကည္က ဆုိသည္။

“ျပတ္သားတဲ့ စစ္ေရးနည္းနဲ႔ေတာ့ အေရးယူဖုိ႔ လမ္းမရွိဘူး၊ ႀကိဳးရွည္ရွည္နဲ႔လွန္ထားတဲ့နည္းကုိ လုပ္မွာပဲ”ဟု  ဦးစိန္ၾကည္က ေျပာသည္။

စစ္အစုိးရက နည္းမ်ိဳးစုံျဖင့္ ဖိအားေပးေနျခင္းေၾကာင့္ တုိင္းရင္းသားမ်ား အၾကားတြင္ စစ္အစုိးရ ဆန္႔က်င္ေရး အျမင္ထက္ ဗမာလူမ်ိဳးႀကီး ဆန္႔က်င္ေရး အျမင္မ်ား ပုိမုိ ျဖစ္ေပၚေနသည္ဟု တရုတ္ျမန္မာ နယ္စပ္ရွိ စစ္ေရးႏုိင္ငံေရး အကဲခတ္ ဦးေအာင္ေက်ာ္ေဇာက သုံးသပ္သည္။

ဤအေျခအေနမ်ားသည္ ေရြးေကာက္ပြဲအၿပီး ျဖစ္ေပၚလာမည့္ အစုိးရအဖြဲ႔အတြက္ ေကာင္းသည့္ လကၡဏာမ်ား မဟုတ္ဘဲ၊ အမ်ိဳးသားစည္းလုံးေရးကုိ ပုိမုိ လုပ္ေဆာင္ရလိမ့္မည္ဟု သူက ေျပာသည္။

စစ္အစုိးရ၏ နယ္ျခားေစာင့္တပ္ ေျပာင္းလဲဖြဲ႕စည္းေရး အစီအစဥ္သည္ ၿပီးခဲ့သည္ႏွစ္ ဧၿပီလမွ စတင္ခဲ့ၿပီး၊ ယခုအခ်ိန္အထိ အဖဲြ႔ ၃ ဖဲြ႔က နယ္ျခားေစာင့္တပ္မ်ားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲခဲ့သည္။

၁၉၈၉ ခုႏွစ္မွစတင္၍ စစ္အစိုးရႏွင့္ အပစ္အခတ္ ရပ္စဲထားေသာ တိုင္းရင္းသား လက္နက္ကိုင္ အဖြဲ႕ေပါင္း ၁၇ ဖြဲ႕ရွိသည္။

နယ္ျခားေစာင့္တပ္ အသြင္ေျပာင္းေရးကုိ သေဘာတူညီျခင္း မရိွေသးသည့္ ရွမ္းျပည္နယ္ အေျခစုိက္ အမ်ဳိးသား ဒီမိုကေရစီ မဟာမိတ္ တပ္မေတာ္ - NDAA (National Democracy Alliance Army) ေခၚ မိုင္းလား တပ္ဖြဲ႔မွ အတြင္းေရးမႉး ဦးမင္းအိမ္သည္ ၿပီးခ့ဲသည့္ လကုန္ပုိင္းက လုပ္ႀကံခံခ့ဲရသည္။ မည္သည့္ အဖဲြ႔အစည္း၏ လက္ခ်က္ျဖစ္ေၾကာင္း မသိရေသးေပ။

ဦးမင္းအိမ္၏ နာေရးသုိ႔  တပ္မေတာ္ အရာရိွ တဦးျဖစ္သည့္ ဗုိလ္မႉးႀကီး သန္းထြန္းသိန္း တက္ေရာက္ခ့ဲေၾကာင္း၊ လုပ္ႀကံသူကုိ ေဖာ္ထုတ္ႏုိင္ေရးအတြက္ ပူးေပါင္း ေဆာင္ရြက္ရန္ အသင့္ျဖစ္ေနေၾကာင္း ေျပာၾကားခ့ဲသည္ဟု သိရသည္။