ဧရာဝတီ

ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္ ရုပ္ရွင္ စတင္ေပၚေပါက္လာသည့္ သက္တမ္း ၈၉ ႏွစ္ျပည့္ အထိမ္းအမွတ္အျဖစ္ ရုပ္ရွင္သက္ႀကီး ပူေဇာ္ပြဲအခမ္းအနားကုိ တနလၤာေန႔က ရန္ကုန္ၿမိဳ႕တြင္ က်င္းပခဲ့သည္။

ရုပ္ရွင္ အစည္းအရုံးက ႀကီးမႉးသည့္ အဆုိပါ သက္ႀကီးပူေဇာ္ပြဲတြင္ အသက္ ၁၀၀ ရိွၿပီ ျဖစ္သည့္ ေဒၚနန္း (သုခုမ ရုပ္ရွင္ထုတ္လုပ္ေရး) အပါအ၀င္ ႐ုပ္ရွင္ အႏုပညာရွင္၊ အတတ္ပညာရွင္ေပါင္း ၁၁၇ ဦး တက္ေရာက္ၿပီး ကန္ေတာ့ခံခဲ့ၾကသည္။ သက္ႀကီး ႐ုပ္ရွင္ေလာကသားမ်ားကုိ တဦးလွ်င္ ေငြက်ပ္ ငါးေသာင္း၊ တုိင္းရင္းေဆး၀ါး၊ ေကာ္ဖီမစ္ စသည္တုိ႔ျဖင့္ ပူေဇာ္ခဲ့ေၾကာင္း သိရသည္။

ျမန္မာ့႐ုပ္ျမင္သံၾကားကလည္း ျမန္မာ့႐ုပ္ရွင္ဂုဏ္ျပဳ အစီအစဥ္ တခ်ဳိ႕ ထုတ္လႊင့္မည္ဟု ျမန္မာႏုိင္ငံ ရုပ္ရွင္အစည္းအရုံး အတြင္းေရးမႉး မလိခစုိးထိုက္ေအာင္က ေျပာသည္။

“MRTV-4 ကေနေတာ့ ၈၉ ႏွစ္ျပည့္မယ့္ ၁၃ ရက္ေန႔ မွာ ျမဂႏုိင္ ဆိုတဲ့ အသံတိတ္ ရုပ္ရွင္ကား ျပပါမယ္” ဟု မလိခစုိးထိုက္ေအာင္က ဧရာ၀တီကုိ ေျပာသည္။

ကမၻာ႔ရုပ္ရွင္ ေပၚထြန္းလာခဲ့ၿပီး  ၂၅ ႏွစ္ခန္႔ အၾကာ ၁၉၂၀ တြင္ ျမန္မာႏုိင္ငံတြင္လည္း ရုပ္ရွင္လုပ္ငန္း ေပၚေပါက္လာသည္။

ရုပ္ရွင္သမို္င္းေၾကာင္း၏ အစတြင္ အသံတိတ္ရုပ္ရွင္ျဖင့္ စတင္ခဲ့ၾကသည္။ ႏုိင္ငံတကာတြင္ ၁၉၂၈ ၀န္းက်င္ခန္႔က အသံထြက္ ရုပ္ရွင္ကုိ ဖန္တီးႏုိင္ခဲ့ၾကသည္။ ၄ ႏွစ္ခန္႔အၾကာတြင္ ျမန္မာျပည္တြင္လည္း အသံထြက္ ႐ုပ္ရွင္ ေပၚေပါက္လာခဲ့သည္။

ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ဟူ၍ေပၚထြန္းလာေစရန္ ႀကိဳးပမ္းခဲ့သူမွာ ဦးအုန္းေမာင္ျဖစ္ၿပီး ပထမဆုံးေသာရုပ္ရွင္ ဇာတ္ကားကုိ ၎ႏွင့္အတူ ဓာတ္္ပုံဆရာ ဦးေမာင္ေမာင္၊ ေမာင္ညီပု တုိ႔က ရုိက္ကူးခဲ့ၾကသည္။

၁၉၂၀ တြင္ ရုံတင္ ျပသခဲ့သည့္ ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ပထမဆုံးေသာ အသံတိတ္ ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားမွာ “ဘားမားဖလင္” ကုမၸဏီက ရုိက္ကူးသည့္ “ေမတၱာႏွင့္ သူရာ” ဇာတ္ကားျဖစ္ၿပီး ဇာတ္လမ္းေရးသူမွာ စာေရးဆရာပီမုိးနင္း၊ ဒါရုိက္တာ ဦးတုတ္ႀကီး၊ သရုပ္ေဆာင္မ်ားမွာ ေမာင္ညီပု၊ မေအးၾကည္၊ ေမာင္ေမာင္ခ်စ္၊ ေမာင္ေမာင္ကေလး၊ ကုိညိမ္းႏွင့္ ဦးပါႀကီး တုိ႔ ျဖစ္သည္။

ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ေငြရတုေခတ္ကာလတြင္ ေဟာလိ၀ုဒ္ ရုပ္ရွင္ေလာကႏွင့္ တုိက္ရိုက္ဆက္သြယ္၍ လုပ္ေဆာင္ခဲ့သည္။

“ေဟာလိ၀ုဒ္မွာ ရွိတဲ့ ယူနီဗာဆယ္ စတူဒီယိုမွာ ဆုိရင္ ျမန္မာျပည္က ပုိ႔ထားတဲ့ ဇာတ္ညႊန္းေတြကိုိ အဂၤလိပ္ဘာသာနဲ႔ ေတြ႔ရတယ္။ ေနာက္ ဒီမွာ ရွိတဲ့ “ငဘ” ဆုိတဲ့ ကားရဲ႕ ဇာတ္ညႊန္းတအုပ္လုံးကို ဆုိရင္ အဂၤလိပ္လုိေရးထားတာ” ဟု ဒါရုိက္တာ ၾကည္ျဖဴသွ်င္က ဧရာ၀တီကို ေျပာသည္။

ျမန္မာျပည္ ရႈခင္း ရုိက္ခ်က္မ်ားကုိ ေဟာလိ၀ုဒ္က ၀ယ္ယူခ့ဲျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားကုိ မွီျငမ္း၍ ဖန္တီးခဲ့ၾကျခင္း မဟုတ္ဘဲ ကုိယ္ပုိင္အစြမ္းအစျဖင့္ ဖန္တီးခဲ့သည္မ်ားကုိသာ ျပသၾကျခင္း ျဖစ္ေၾကာင္း၊ ထုိေခတ္က အဂၤလိပ္ဘာသာျဖင့္ ေရးသားထားေသာ ဇာတ္ညႊန္းမ်ားကုိ ၾကည့္လွ်င္ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္ ေလာကသားမ်ား၏ အဆင့္အတန္း ျမင့္မားခဲ့သည္ကုိ သိႏုိ္င္ေၾကာင္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။

“ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္အႏုပညာက တခ်ိန္တုန္းက အရမ္း ေအာင္ျမင္ခဲ့တယ္။ အဲ့ဒီလုိ အေနအထားမ်ိဳး ျပန္ေရာက္ေအာင္ ေနာင္လာ ေနာက္သားေတြ အေနနဲ႔ ႀကိဳးစားသင့္ပါတယ္” ဟု ၾကည္ျဖဴသွ်င္က ဆုိသည္။

ျမန္မာႏုိင္ငံ၏ ပထမဆုံးေသာ အသံထြက္ရုပ္ရွင္ဇာတ္ကားကုိ ဒါရုိ္က္တာ ဦးတုတ္ႀကီးက အိႏၵိယသုိ႔ သြားေရာက္ ရုိက္ကူးခဲ့သည္။ “ေငြေပးလုိ႔မရ” ဟု အမည္ရေသာ ထုိဇာတ္ကားတြင္ ေမာင္ေအးကုိ၊ ခင္ေမႀကီး၊ ခင္ေမေလး တုိ႔ သရုပ္ေဆာင္ထားၾကသည္။

ယခင္က ျမန္မာသရုပ္ေဆာင္မ်ားသည္ အေနာက္ႏုိင္ငံမွ ရုပ္ရွင္သရုပ္ေဆာင္မ်ားႏွင့္ တြဲဖက္ ရုိက္ကူးျခင္း၊ အေနာက္ႏုိင္ငံမ်ားသုိ႔ သြားေရာက္ ရုိက္ကူးျခင္း၊ အေနာက္ႏုိင္ငံမွ ရုပ္ရွင္ကုမၸဏီမ်ား ျမန္မာျပည္သုိ႔ လာေရာက္ ရုိက္ကူးျခင္းမ်ား ရွိခဲ့သည္။

၁၉၅၄ ခုႏွစ္တြင္ ရိုက္ကူး ထုတ္လုပ္ခဲ့သည့္ “Purple Plain” (ခရမ္းေရာင္လြင္ျပင္) ဟု အမည္ရေသာ ရုပ္ရွင္ ဇာတ္ကားတြင္ ႏုိင္ငံျခားသား သရုပ္ေဆာင္ျဖစ္သည့္ ဂေရဂုိရီဘတ္ ႏွင့္ ျမန္မာျပည္မွ သရုပ္ေဆာင္ ၀င္းမင္းသန္းတုိ႔က အဓိက ပါ၀င္ခဲ့သည္။

ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္သည္ ၁၉၅၀ ေက်ာ္မွ စတင္၍ ၁၉၈၀ ၀န္းက်င္ကာလမ်ားအထိ တႏွစ္လွ်င္ ရုံတင္သည့္ အေရအတြက္မွာ ကားေပါင္း ၈၀ - ၁၀၀ နီးပါးခန္႔ ရွိခဲ့ေသာ္လည္း ေနာက္ပုိင္းကာလမ်ားတြင္ တႏွစ္လွ်င္ ကားေပါင္း ၁၅-၂၀ ခန္႔သာ ရုံတင္ႏုိင္ခဲ့သည့္ အေနအထားသုိ႔ ေရာက္ရွိခဲ့သည္။

“တျခားႏုိင္ငံေတြက တုိးတက္သြားသေလာက္ က်ေနာ္တုိ႔က ရပ္ေနတာပါပဲ။ အရုပ္ေကာင္းဖုိ႔၊ အသံေကာင္းဖုိ႔ကို မနည္း လုပ္ေနရတယ္”ဟု ဒါရုိက္တာအကယ္ဒမီ ၾကည္စုိးထြန္းက ဧရာ၀တီကို ေျပာသည္။

ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္သည္ အစုိးရ ႏွင့္ ပရိသတ္မ်ားက ကူညီမွသာလွ်င္ ယခင္ကကဲ့သုိ႔ ျပန္လည္ တုိးတက္လာႏုိင္မည္ ျဖစ္ေၾကာင္း ၎က ဆက္ေျပာသည္။

ဒါရုိက္တာ မလိခစုိးထုိက္ေအာင္ကလည္း “ယေန႔ေခတ္ ျမန္မာ့ရုပ္ရွင္က ဟုိဘက္ေခတ္ေတြကုိ မမီေတာ့ပါဘူး” ဟု ဆုိသည္။

၁၉၅၂ ခုႏွစ္မွ စတင္၍ ရုပ္ရွင္ေလာကမွ ထူးခြ်န္သူမ်ားကုိ အကယ္ဒမီဆု ဟု ထင္ရွားသည့္ ရုပ္ရွင္ထူးခြ်န္ဆုမ်ား ႏွစ္စဥ္ ခ်ီးျမွင့္ခဲ့သည္။