ေမတၱာျဖင့္ ရင္ဆိုင္ျခင္း
မင္းဇင္ | မတ္ ၃၊ ၂၀၀၈

“ေအာင္ျခင္းရွစ္ပါး” အမည္ရ ျမန္မာသီခ်င္းတြင္ သဗၺညဳတဉာဏ္ေတာ္ကို ရခဲ့သည့္ ျမတ္စြာဘုရားက ေမတၱာတရားျဖင့္ ေဒါသႏွင့္ မေကာင္းစိတ္ထားမ်ားကို ေအာင္ျမင္ခဲ့ပံုကို ေဖာ္ျပထားပါသည္။ ဗုဒၶ၀င္လာ စိတ္ရူးေပါက္ အယူမွားေနသူ အဂၤုလိမာလဇာတ္လမ္းတြင္မူ ဗုဒၶက သူ၏အယူမွား လမ္းလြဲေနမႈကို ေမတၱာစြမ္းျဖင့္ ရပ္တန္႔ေစႏိုင္ခဲ့ပါသည္။

အဂၤုလိမာလသည္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္သည့္ လူသတ္သမားတဦးျဖစ္ၿပီး သူသတ္ခဲ့သည့္ လူတိုင္းထံမွ တေခ်ာင္းစီ စုေဆာင္းထားခဲ့သည့္ လက္ေခ်ာင္း တစ္ေထာင္ပန္းကုံး ျပည့္ေစရန္ မိခင္ကိုပင္ ရန္မူေတာ့မည့္ အခ်ိန္ျဖစ္သည္။ ဤသို႔ အမိသတ္သား ျဖစ္ရေတာ့မည့္ အခ်ိန္၌ ျမတ္စြာဘုရားက ၾကား၀င္ခဲ့ျခင္း ျဖစ္သည္။ မိခင္ကိုသတ္သည့္သားဆိုလွ်င္ လူ အမ်ားအယူအရ ငရဲ၌ ႏွစ္ေထာင္ေသာင္းခ်ီ၍ အျပစ္က်ခံရေပေတာ့မည္။ ဤသို႔ျဖင့္ လူအမ်ားကို သတ္ခဲ့သည့္ အဂၤုလိ မာလက ေဒါသအမ်က္ ေခ်ာင္းေခ်ာင္းထြက္ကာ ဗုဒၶျမတ္စြာ ေနာက္သို႔ လိုက္ခဲ့ေတာ့သည္။

ဤသို႔ အလွ်င္ကုန္ လိုက္ေသာ္လည္း အဂၤုလိမာလက ျမတ္စြာဘုရားကို မွီေအာင္ မလိုက္ႏိုင္ခဲ့။ သူက ရူးသြပ္သူတဦးလို အေျပးလိုက္ခဲ့ေသာ္လည္း၊ တည္ၿငိမ္ေအးေဆးစြာ လမ္းေလွ်ာက္ေနသည့္ ဗုဒၶကို လိုက္၍ မမီပါ။

ဤသို႔ သူက လိုက္၍ မမီေလ ျဖစ္လာသည့္အခါ၊ ပင္ပန္းေမာဟိုက္လာသည့္ အဂၤုလိမာလက ဗုဒၶကို ရပ္ရန္ ေအာ္ဟစ္ ေျပာဆိုေတာ့သည္။ သူ႔ကို တိုက္ခိုက္ရန္ျပဳလာမည့္ အဂၤုလိမာလကို ဗုဒၶက တည္ၿငိမ္သည့္ ေလသံျဖင့္ သူ ရပ္ဆိုင္းေနခဲ့ ေၾကာင္း၊ သူက သက္ရွိ သတၱ၀ါမ်ားကို သတ္ျဖတ္မည့္ အေရးကို ရပ္ဆိုင္းႏိုင္ခဲ့ၿပီ ျဖစ္ေၾကာင္း ေျပာပါသည္။ အခုေတာ့ သူ၏ အလွည့္၊ အဂၤုလိမာလ အလွည့္သို႔ ေရာက္ရွိလာခဲ့ၿပီဟု ဆိုသည္။ အဂၤုလိမာလ၏ ျပစ္မႈမ်ားကိုလည္း ဘုရားရွင္က ရပ္ဆိုင္း ေစေတာ့မည္ ျဖစ္သည္။

ဗုဒၶ၏ ဤေဟာၾကားခ်က္မ်ားက အဂၤုလိမာလသို႔ တိုက္ရိုက္ ထိမွန္ခဲ့သည္။ သူက ဓါးကို အေ၀းသို႔ လႊင့္ပစ္လိုက္ၿပီးေနာက္ ဗုဒၶ၏ ေနာက္လိုက္ သားတပည့္တဦး ျဖစ္လာခဲ့သည္။

ဤဗုဒၶ၀င္လာ ပံုျပင္ကို ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ဗုဒၶဘာသာ၀င္ အမ်ားစုက သိထားၾကၿပီး ေမတၱာဓါတ္၏ အစြမ္းအျဖစ္ ေဖာ္ျပေျပာဆို ေလ့ရွိၾကသည္။ ျဗဟၼစိုရ္တရား ေလးပါး၏ ပထမဆံုး တရားအျဖစ္ စိတ္၏ ျမင့္ျမတ္စင္ၾကယ္မႈကို ၫႊန္းဆိုေဖာ္ျပသည့္ ေမတၱာတရားကို ထားၾကသည္။ ၎ေမတၱာတရားသည္ အင္အားအေကာင္းဆံုး၊ အစြမ္းအထက္ဆံုး လက္နက္ျဖစ္ၿပီး အျခားျဗဟၼစိုရ္တရားမ်ား ျဖစ္ၾကသည့္ ကရုဏာ၊ မုဒိတာႏွင့္ ဥပကၡာတရားမ်ားကိုလည္း ၎က ေထာက္ကူျပဳသည္ဟု ဆိုသည္။

ေမတၱာတရား ဆိုသည္မွာ သေဗၺသတၱာ၊ ေ၀ေနယာ သက္ရွိသတၱ၀ါ အားလံုးအတြက္ က်န္းမာ ခ်မ္းသာ ေပ်ာ္ရႊင္ေစေၾကာင္း ေမွ်ာ္လင့္၍ စိတ္ထက္ထက္သန္သန္ျဖင့္ စိတ္ေကာင္းေမတၱာထားျခင္းပင္ ျဖစ္သည္။ ေမတၱာတရား လႊမ္းျခံဳရာတြင္ လူအားလံုးကို မခြဲျခား လႊမ္းျခံဳၿပီး၊ မည္သည့္ အေျခအေနကို မဆို ေျပာင္းလဲႏိုင္စြမ္းလည္း ရွိသည္။ ဤသည္မွာ ေမတၱာႏွင့္ ပတ္သက္၍ ဗုဒၶက အရိုးရွင္းဆံုး ဖြင့္ဆို ေဟာၾကားခ်က္ပင္ ျဖစ္သည္။

စက္တင္ဘာလ ဆႏၵျပပြဲကာလက ပါ၀င္လမ္းေလွ်ာက္ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည့္ သံဃာေတာ္မ်ားက ေမတၱာဆိုသည္မွာ အျပဳခံ သေဘာ၊ သည္းခံလိုက္ေလ်ာရံုမွ်သေဘာသာ မဟုတ္ေၾကာင္း ျပသခဲ့ၾကပါသည္။ ေမတၱာဆိုသည္မွာ မေကာင္းမႈလုပ္ရပ္ ကို လက္မခံဘဲ၊ ဆန္႔က်င္ဘက္အင္အားစုက သံုးသည့္ အင္အားအတိုင္း အတိအက် တိုက္ရိုက္တုံ႔ျပန္ရင္ဆိုင္တတ္သည့္ သေဘာကိုလည္း ေဖာ္ျပခဲ့ၾကသည္။

သာမန္ျပည္သူအမ်ား လူမႈဒုကၡမ်ား ၾကံဳေတြ႔ၾကရသည့္ အခ်ိန္၌ လူအမ်ား ေလးစားကိုးကြယ္ၾကသည့္ သံဃာမ်ား၊ ရဟန္း ေတာ္မ်ားက လူအမ်ားဒုကၡကို ေရွာင္ဖယ္၍ မေနႏိုင္ၾကပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လမ္းမေပၚတက္ ဆႏၵျပခဲ့ၾကသည့္ ရဟန္းေတာ္ မ်ားက သူတို႔သည္ ၿငိမ္းခ်မ္းမႈကို ျမတ္ႏိုးသူ သက္သက္သာ မဟုတ္ေၾကာင္း၊ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးကို ကိုယ္တိုင္ကိုယ္က် တည္ ေဆာက္ယူမည့္ သူမ်ား ျဖစ္ေၾကာင္း ျပသခဲ့ပါသည္။ သူတို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ ျပည္သူလူထုမ်ား ေကာင္းက်ဳိးခ်မ္းသာအတြက္ ဆုေတာင္း၍ခ်ည္း မေနၾကပါ။ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ စစ္အာဏာရွင္ လႊမ္းမိုးအုပ္ခ်ဳပ္မႈေၾကာင့္၊ လူတစုကသာ ခ်ယ္လွယ္ခြင့္ ရွိ ေနသည့္ ႏိုင္ငံေရးစနစ္ေၾကာင့္ ျဖစ္ေပၚေနရသည့္ လူမႈဒုကၡမ်ားကိုလည္း လမ္းမေပၚထြက္၍ ဆန္႔က်င္ကန္႔ကြက္ခဲ့ၾကပါ သည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံ ေျမာက္ဖ်ား ကခ်င္ျပည္နယ္မွသည္ ေတာင္ဖ်ား မြန္ျပည္နယ္အထိ၊ အေနာက္ဖက္တြင္ ရခိုင္ျပည္နယ္မွသည္ အေရွ႔ဖက္တြင္ ကရင္ျပည္နယ္တိုင္ ရွိေနၾကသည့္ သံဃာမ်ားက “ေမတၱာသုတ္”ကို ရြတ္ဆို၍ ျမန္မာႏိုင္ငံ အႏွံ႔အျပား လမ္းမမ်ားေပၚတြင္ အင္အားေထာင္ေသာင္းႏွင့္ခ်ီ၍ လမ္းေလွ်ာက္ အင္အားျပခဲ့ၾကပါသည္။ အရပ္သားျပည္သူအမ်ား ပို၍ ပို၍ ပူးေပါင္းလာၾကၿပီး၊ ထိုသူတို႔က ဗုဒၶ၏ တရားကို ရြတ္ဆိုဟစ္ေႂကြးခဲ့ၾကပါသည္။ “ေဘးရန္ခပ္သိမ္း ၿငိမ္းၾကပါေစ၊ ေဒါသ ခပ္သိမ္း ၿငိမ္းၾကပါေစ။ ႏွလံုး စိတ္၀မ္း ၿငိမ္းခ်မ္းၾကပါေစ” ေမတၱာပို႔ ဆႏၵျပသူမ်ားက ရြတ္ဆိုခဲ့ၾကပါသည္။

တခါက ေဒၚေအာင္ဆန္းစုၾကည္ကလည္း ေမတၱာတရား မရွိဘဲႏွင့္ အေၾကာက္တရားမွ မလြတ္ေျမာက္ႏိုင္ေၾကာင္း ဆန္းစစ္ ေဖာ္ျပခဲ့ဖူးပါသည္။ “သင္ကိုယ္တိုင္ႏွင့္ သင္၏ ပတ္၀န္းက်င္ရွိ လူမ်ားတြင္ ေမတၱာတရားသာ ကင္းမဲ့ ဆိတ္သုဥ္းေနပါ က မလံုျခံဳ စိုးရြံ႔မႈမ်ား ခံစားေနရႏိုင္ပါသည္။ ဤသို႔ မလံုျခံဳစိုးရြံ႔မႈမ်ားေၾကာင့္ အေၾကာက္တရားကို ျဖစ္ေစသည္” ဟု ေဖာ္ျပ ေရးသားခဲ့ဖူးပါသည္။

ဤအေၾကာက္တရားေၾကာင့္ပင္ မၾကာခဏဆိုသလို အၾကမ္းဖက္မႈမ်ားကိုလည္း ျဖစ္ေစပါသည္။ စစ္အစိုးရက ေမတၱာ သုတ္ ရြတ္ဆိုၾကသည့္ လႈပ္ရွားမႈကို သူတို႔အာဏာကို ၿခိမ္းေျခာက္မႈတခုဟု ျမင္ခဲ့ၾကၿပီး၊ အင္အားသံုး အၾကမ္းဖက္တုံ႔ျပန္ ခဲ့ၾကပါသည္။ ဆႏၵျပသူမ်ားစြာကို ပစ္ခတ္သတ္ျဖတ္ခဲ့ၾကၿပီး၊ ရာေပါင္းမ်ားစြာကို ဖမ္းဆီး ေထာင္သြင္း အက်ဥ္းခ်ခဲ့ၾကပါ သည္။ ဤေမတၱာလႈပ္ရွားမႈကို အဆံုးသတ္ေခ်မႈန္းႏိုင္ေရးအတြက္ ဘုန္းေတာ္ႀကီးေက်ာင္း၀င္းမ်ားထဲသို႔ပင္ စစ္ေရးအရ စီးနင္း သိမ္းပိုက္ခဲ့ၾကပါေသးသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ဤေမတၱာလႈပ္ရွားမႈ၏ ေခါင္းေဆာင္မ်ားက မယိုင္မလဲ ၾကံ့ၾကံ့ခိုင္ ရွိေနဆဲ ျဖစ္ပါသည္။ စက္တင္ဘာလ သံဃာႏွင့္ လူထုဆႏၵျပပြဲမ်ားကို ဦးေဆာင္လႈပ္ရွားခဲ့သည့္ ရဟန္းတပါးျဖစ္သူ ဦးဂမၻီရက ယခုစာေရးသူကို တႀကိမ္က ေျပာျပခဲ့ဖူးပါသည္။ သံဃာမ်ားအေနျဖင့္ ျပည္သူလူထု၏ အက်ဳိးစီးပြားအတြက္ ဓမၼတရားေတာ္ႏွင့္ အညီ ျဖစ္ေစရန္၊ မည္သို႔ေသာ အႏၱရာယ္ၾကံဳရေစ ဆက္လက္လႈပ္ရွား သြားၾကမည္ဟု ဆိုပါသည္။ ထိုအခ်ိန္မွစ၍ ေနာက္ပိုင္းတြင္ ဦးဂမၻီရသည္လည္း ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ နာမည္ဆိုးသည့္ အက်ဥ္းစခန္းမ်ားတြင္ အျခား မေရမတြက္ႏိုင္သည့္ လူအမ်ားႏွင့္အတူ အက်ဥ္းက်ခံခဲ့ရပါသည္။

ျမန္မာႏိုင္ငံရွိ က်န္သံဃာေတာ္မ်ားက ဦးဂမၻီရ ကတိထားခဲ့သည့္အတိုင္း ဆက္လက္ လႈပ္ရွားၾကမည္ ျဖစ္သည္။ စစ္အစိုးရ က အၾကမ္းဖက္ ၿဖိဳခြဲေခ်မႈန္းခ်ိန္မွစ၍ သူတို႔၏ ေမတၱာလႈပ္ရွားမႈ အရွိန္အဟုန္ မ်ားစြာ က်ဆင္းလာခဲ့ေသာ္လည္း သူတို႔က ျမန္မာႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံေရးေလာကအတြင္းသို႔ ေမတၱာထားသည့္ သီလ က်င့္၀တ္မ်ား ျပန္လည္သြတ္သြင္းေပးရန္မွာ သူတို႔ တာ၀န္ျဖစ္ေၾကာင္း ခံယူထားၾကပါသည္။ အကယ္၍ ဤသို႔ေဆာင္ရြက္ မေအာင္ျမင္ႏိုင္ခဲ့ပါက ဗုဒၶေဟာၾကားခဲ့သည့္ တရား ဓမၼ၏ သစၥာတရားကို သူတို႔ သစၥာေဖာက္ရာ က်မည္ဟု ဆိုၾကပါသည္။

ေသခ်ာသည္မွာ ဤသို႔ သံႏၷိဌာန္ခ်မွတ္ေဆာင္ရြက္ေနရံုမွ်ျဖင့္ ေအာင္ပြဲရႏိုင္မည္ မဟုတ္ပါ။ ေမတၱာအစြမ္းသက္သက္မွ် ျဖင့္ စစ္လက္နက္အင္အားကို ယွဥ္ၿပိဳင္ အံတုေရးမွာ မလြယ္ကူပါ။ ဉာဏ္ပညာအစြမ္းလည္း လိုအပ္ပါေသးသည္။

ဗုဒၶ၏ အဆံုးအမတြင္ ေမတၱာႏွင့္ ဉာဏ္ပညာ ယွဥ္တြဲသံုးရမည္ဟု သြန္သင္ထားပါသည္။ ဤအရည္အခ်င္း ၂ ရပ္လံုးမွာ အမ်ားအက်ဳိးအတြက္ ဆံုးျဖတ္ေပးရမည့္ ေခါင္းေဆာင္ေကာင္းမ်ားတြင္ ရွိရမည့္ အရည္အခ်င္းျဖစ္ပါသည္။ ဉာဏ္ပညာက မိမိတို႔ မျဖစ္မေန ႀကိဳးပမ္းရုန္းကန္ၾကရမည့္ အေၾကာင္းတရားကို ေဖာ္ျပလမ္းၫႊန္ေပးႏိုင္ၿပီး၊ ဤရည္မွန္းခ်က္ ရရွိေအာင္ ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မည့္ နည္းလမ္းမ်ားကိုလည္း ၾကံဆေပးႏိုင္ပါသည္။ ေမတၱာတရားကေတာ့ ဤအျမင့္ဆံုး ေမွ်ာ္မွန္းခ်က္ ကို ရရွိေအာင္ ေဆာင္က်ဥ္းေပးႏိုင္မည့္ စြမ္းအင္ကို ေမြးဖြားေစပါသည္။

အခ်ဳိ႔ေသာ ကိစၥမ်ား ေဆာင္ရြက္ရာတြင္ ကၽြမ္းက်င္ပါးနပ္စြာ သံုးၾကရမည့္ နည္းလမ္းမ်ားကို ဗုဒၶဘာသာ၀င္မ်ားက “ဥပါယ္” ဟု ေခၚဆိုေလ့ ရွိၾကပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဤအယူအဆမွာ ျမန္မာႏိုင္ငံတြင္ လူမ်ားစု ကိုးကြယ္ၾကသည့္ ေထရ၀ါဒ ဗုဒၶ ဘာသာထက္စာလွ်င္၊ မဟာယနဗုဒၶဘာသာဖက္ ပိုကဲသည့္ အယူအဆျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ၎အယူအဆမွာ ျမန္မာ့ ယဥ္ေက်းမႈ၌ စြဲျမဲေနသည့္ ေ၀ါဟာရတခု ျဖစ္ေနခဲ့ေပၿပီ။ ဤ “ဥပါယ္” ဟူသည့္ မူအရ လူအမ်ား ၾကံဳေတြ႔ေနၾကရ သည့္ ေဘးဒုကၡမ်ား သက္သာေစရန္၊ သူတို႔ကို တရားဓမၼသြန္သင္ ဆံုးမႏိုင္ရန္အတြက္ မည္သည့္နည္းကို မဆို သံုးႏိုင္ သည္ဟု ယူဆထားၾကပါသည္။

သို႔ေသာ္လည္း ေမတၱာျဖင့္ အံတုရင္ဆိုင္ျခင္းမွာ အတင္းအက်ပ္တိုက္တြန္းမႈ သေဘာထက္စာလွ်င္၊ တိုက္တြန္းေျဖာင္းျဖ ျခင္း သေဘာ ပိုမိုပါ၀င္ပါသည္။ သို႔ျဖစ္ရာ ျမန္မာႏိုင္ငံမွ ေမတၱာျဖင့္ ရင္ဆိုင္မႈသည္လည္း ၎ “ဥပါယ္” သေဘာကို သံုးရန္ လိုအပ္လိမ့္မည္ ျဖစ္သည္။ စစ္အာဏာရွင္ အစိုးရထဲရွိ ေခတ္သစ္ အဂၤုလိမာလကဲ့သို႔ေသာ သူမ်ားကို “သင္ ရပ္ဖို႔ အခ်ိန္ တန္ေပၿပီ” ဟု ေျပာဆိုရေတာ့မည့္ အခ်ိန္ ျဖစ္ပါသည္။ သို႔ေသာ္လည္း ဥပါယ္လိုအပ္ပါသည္။ သို႔မွသာ ထိုသူမိုက္မ်ား နား၀င္ၾကလိမ့္မည္ ျဖစ္ပါေတာ့သည္။ [Top]

မင္းဇင္သည္ အေမရိကန္ျပည္ေထာင္စုတြင္ ေနထိုင္သည့္ ျမန္မာသတင္းေထာက္တဦး ျဖစ္ပါသည္။ ၎ေရးသားသည့္ Compassionate Confrontation ကို ဆီေလ်ာ္ေအာင္ ျပန္ဆိုေဖာ္ျပပါသည္။